The Compendium of Suśruta 25.7
Bhānumatī 25.7
- Language
- Sanskrit
25.7
samprati prakaraṇagatāścikitsāviśeṣaprayojanakān vyādhīn krameṇāha-tatrānnāśraddhetyādi | annāśraddhā annadveṣaḥ | arocakastvāhārecchāyāṃ satyāmannasya mukhapraveśane'bhyavaharaṇākārakaḥ | tṛptiryena tṛptamivātmānaṃ manyate | raktajeṣu nyaccho mukhādanyatra, vyaṅgyastu mukhe vaivarṇyam | nīlikā nīlavarṇodayaḥ | koṭho varaṭīdaṃśākāraḥ śothaḥ | gulmo'tra raktagulmaḥ | adhimāṃsam adhikaṃ māṃsavṛddhiḥ | upakuṣādayo mukharoge vaktavyāḥ | māṃsasaṃghāto māṃsatāno mukharoga eva | adhikamasthi adhyasthi; evamadhidanto'pi | sthūlamūlārurjanmeti taduktaṃ carake-"aruṣāṃ sthūlamūlānāṃ parvajānāṃ ca darśanam" (sū. a. 28) iti | evaṃ 'śukradoṣā' ityantena doṣadhātusaṃsargajavikārānabhidhāya doṣāṇāmāyatanajavyādhyudāharaṇamāha-saṅgo hītyādi | malāyatanadoṣeṇa maladoṣo'pi labhyate | saṅgo'pravartanam | indriyāṇāmāyatanaviśeṣeṇa rogaviśeṣodāharaṇamāha - indriyāṇāmityādi| indriyāyatanaṃ cakṣurgolakādi | yathoktodāharaṇasya saṃkṣepābhidhānatāṃ darśayan tadvistaraṃ tathā nimittaścetyanena sūcitavyādhibhedamuttaratra sakāraṇaṃ darśayannāha - eṣa samāso vistaramityādi vakṣyāma ityanena |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit