The Compendium of Suśruta 28.5
Bhānumatī 28.5
- Language
- Sanskrit
28.5
eteṣāṃ vivaraṇaṃ-tatretyādi | nayanādibhyaḥ patatītyatra 'yacchalyaṃ tatra svabhāvo hetuḥ' ityadhyāhārya yojanā kāryā, evamanyatrāpyūhanīyam | māṃsāvagāḍhamityanena nātibaddhatvāt tadanavabaddhameva śalyamucyate | pramārjanaviṣayamāha - aṇūnītyādi | akṣaśalyāni akṣigataśalyādīni | hīnānāṃ dehānnirgatānāmalpasthitāvayavā hīnāṇuśalyāni niśvasanotkasanābhyāṃ prerayet | nirdhmāpanaṃ pradhamanaṃ jñeyam | pratimarśo vigharṣaṇaṃ, sa ca vamane aṅgulyā kaṇṭhagharṣaṇamihoktaḥ | pra hisvāhaṇam adhaḥpreraṇam | virecanairiti virecanamapi adhaḥpravāhaṇam | mārutetyādinā cūṣaṇaviṣayaḥ | ayaskānto lohasya karṣakaḥ | śoko'pi mānasaśalyamiti prāguktameva, śokabhayādyapi harṣāharaṇīyamantra jñeyam | anye tu pañcadaśa hetūn paṭhanti | bhedana-dāraṇa-pīḍana-vamana-virecana-prakṣālanāni prakṣipyāvaśiṣṭāni ye paṭhanti teṣāṃ bhedana-dāraṇe pācana hisottarakarmatayā pācane, pīḍanaṃ pramārjane, vamanaṃ pratimarśe, virecanaṃ pravāhaṇe, prakṣālanaṃ pariṣeke'ntarbhavati |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit