Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 31.10

Bhānumatī 31.10

Language
Sanskrit

31.10

pañcendriyārthavipratipatticchāyāvipratipattyoradhyāyarūpatayā sāmānyena śarīramānasariṣṭalakṣaṇamabhidhāyādhyāyapratijñātaṃ riṣṭamāha - śṛṇotītyādi | vividhāniti gandharvaśabdān | asamprāptāniti avidyamānān | yastṛṣṇamityādi sparśanendriyavipratipattiḥ | saṃjātaśītapiḍako yaśca dāhena pīḍyata iti atra śītapiḍakocitāṃ śītavedanāṃ na vetti dāhaṃ cānucittaṃ vettīti indriyavipratipattiririṣṭaṃ, tathā śītapiḍakocitaṃ śaityaṃ na bhavati dāhaścānucito bhavatīti sparśānyathābhāvo'pi riṣṭam; evamuṣṇagātra ityādāvapi yathāyogyatayā indriyasyārthasya vā vipratipattirvyākhyeyā | snātānuliptamityādau riṣṭe gandhasya rasasya cānyathābhāvo riṣṭam | nīlamākṣikā hi atyantamadhure durgandhe ca patanti | yaduktaṃ carake - "atyartharasikaṃ kāyaṃ kālapakvasya makṣikāḥ | api snātānuliptasya bhṛśamāyānti sarvataḥ" (ca. iṃ. a. 2) iti | snātānuliptatvaviśeṣaṇaṃ bāhyamalajanitadurgandhatāśaṅkānirāsārtham | sugandhiṃ vātīti sugandhigandhamudvahati; 'vā' gatigandhanayoḥ, ityasya vātīti gandhanārthe rūpam || 4-10 ||

Linked texts (1)