The Compendium of Suśruta 31.10
Bhānumatī 31.10
- Language
- Sanskrit
31.10
pañcendriyārthavipratipatticchāyāvipratipattyoradhyāyarūpatayā sāmānyena śarīramānasariṣṭalakṣaṇamabhidhāyādhyāyapratijñātaṃ riṣṭamāha - śṛṇotītyādi | vividhāniti gandharvaśabdān | asamprāptāniti avidyamānān | yastṛṣṇamityādi sparśanendriyavipratipattiḥ | saṃjātaśītapiḍako yaśca dāhena pīḍyata iti atra śītapiḍakocitāṃ śītavedanāṃ na vetti dāhaṃ cānucittaṃ vettīti indriyavipratipattiririṣṭaṃ, tathā śītapiḍakocitaṃ śaityaṃ na bhavati dāhaścānucito bhavatīti sparśānyathābhāvo'pi riṣṭam; evamuṣṇagātra ityādāvapi yathāyogyatayā indriyasyārthasya vā vipratipattirvyākhyeyā | snātānuliptamityādau riṣṭe gandhasya rasasya cānyathābhāvo riṣṭam | nīlamākṣikā hi atyantamadhure durgandhe ca patanti | yaduktaṃ carake - "atyartharasikaṃ kāyaṃ kālapakvasya makṣikāḥ | api snātānuliptasya bhṛśamāyānti sarvataḥ" (ca. iṃ. a. 2) iti | snātānuliptatvaviśeṣaṇaṃ bāhyamalajanitadurgandhatāśaṅkānirāsārtham | sugandhiṃ vātīti sugandhigandhamudvahati; 'vā' gatigandhanayoḥ, ityasya vātīti gandhanārthe rūpam || 4-10 ||
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit