Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 36.18.3

Bhānumatī 36.18.3

Language
Sanskrit

36.18.3

riṣṭānāṃ ca maraṇapūrvarūpatayā grahaṇamiti sarvavyādhiprāptiḥ | atra cikitsāsūtramāha— tatretyādi | anyonyāvirodheneti mūlavyādherupadravasya ca yathā virodho na bhavati tathobhayavyādhipratyanīkā cikitsā kartavyetyarthaḥ | yadā tūpadravo balavān dṛśyate tadā balavantamupadravaṃ cikitsediti pakṣaḥ | yadyapi tanmūlatayā vyādhyupadravayorakakāraṇatoktā, tathā'pi tayorbhinnavyādhirūpatayā vyādhipratyanīkā cikitsā bhinnā'pi bhavati, tadapekṣyametadvacanaṃ— balavantamupadravaṃ copacarediti | yathāsvamiti yā yasya jvarādeścikitsoktā tayā pratikurvīta | anyalakṣaṇe ādivyādhau prathamotpannarūpaśabdite prayateta pūrvarūpoktaṃ cikitsitaṃ yathāsvaṃ kurvītetyarthaḥ | tena “jvarasya pūrvarūpe laghvaśanamapatarpaṇaṃ ca” (ca. ni. a. 1) ityādyuktaṃ gṛhyate; athavā ādiśabdaḥ pradhānavācī, tena bhāvipradhānavyādhiṃ yathākathaṃcidbuddhvāya tatroktaṃ cikitsitaṃ pūrvarūpe kuryāt | tena masūrikādipūrvarūpe jvarāṅgamardādau taduktacikitsāmapahāya masūrikādicikitsaiva kriyate, śothaprabhojanādirūpā | tenaitat pakṣadvayamapyaduṣṭamiti kārttikakuṇḍaḥ ) | ādītyādau ādiśabdaḥ pradhānavācī; tena vyādhāviti pūrvarūpalakṣaṇāye pradhānajvarādivyādhāvityarthaḥ | yaducyate- "jvarasya pūrvarūpe hitaṃ laṅghanaśamanamapatarpaṇaṃ vā” (ca. ni. a. 1) ityādi |

Linked texts (1)