The Compendium of Suśruta 36.3
Bhānumatī 36.3
- Language
- Sanskrit
36.3
āturopakramaṇaṃ ca gatāyuṣi nirarthakamayaśaskaraṃ cetyadhyāyapratijñānantaramāyuḥ parīkṣopadeśaṃ karoti-āturamityādi | āyuḥparīkṣaṇaṃ ca riṣṭasadbhāvāsadbhāvābhyāṃ pūrvādhyāyairyadyapi kṛtameva, tathā'pi lakṣaṇato yaddīrghāyuṣṭvaṃ tattatra noktaṃ, tadiha pratipādanīyaṃ; yadiharoktapañcaviṃśativarṣādyāyuḥpramāṇajñāne sati pañcaviṃśativarṣādyupasthāne vinā'pi riṣṭaṃ cikitsā'kartavyaiva, tatkālamāyurlakṣaṇenāyuṣo'ntargatasyāvacāritvāt | atha cikitsāpravṛttyarthamāyureva kevalaṃ parīkṣyamathānyadapi parīkṣyamastītyāha-satyāyuṣi vyādhītyādi | āyuṣi sati paraṃ cikitsā saṃbhavati; tena tat pradhānatayā prathamaṃ parīkṣyaṃ, tato vyādhyādītyarthaḥ | vyādhyādīnāṃ ca yathā yathā pradhānavivakṣā tathā tathā taduddeśo jñeyaḥ; tatra vyādhirnirvartyatvena pradhānaṃ, tadanu ṛtavo'gnidehabalādihetutayā, tadanvagnirdehabalādihetutayā pradhānam, evamādyunneyamiti |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit