The Compendium of Suśruta 39.6
Bhānumatī 39.6
- Language
- Sanskrit
39.6
saṃprati viśeṣataḥ pṛthivīguṇotkṛṣṭatvādinoktaṃ bhūmipravibhāgamauṣadhaviśeṣagrahaṇe viniyojayannāha—pṛthivyambuguṇetyādi | virecanamadhobhāgaṃ, tadadhogāmipṛthivyambuguṇabhūyiṣṭhāyāṃ balavattaraṃ bhavati | anilāgnī tūrdhvagau, tena tadguṇabhūyiṣṭhāyāmūrdhvagaṃ vamanaṃ balavattaraṃ bhavati | ubhayorvamanavirecanayoranuguṇāḥ pṛthivyambvanilānalaguṇā ityarthaḥ | ubhayatobhāgaharāṇi vamanavirecanakarāṇi arkakṣīrādīni | ākāśasya sarvagatatvena śamanauṣadhakāritvaṃ, śamanaṃ hi sarvagataṃ doṣaṃ tatraiva kṣapayati | saṃśamanaṃ ca yadyapi vātādīnāṃ tadviparītaireva snigdhamadhurādibhiḥ(toyodyudrekakāryaiḥ) kriyate, tathā'pi saṃśamanatvaṃ yattanmadhurādhāradravyasya daśamūlādestadākāśaguṇamāśritya bhavati, saṃśamanarūpatāyā ākāśakāryatvāt; yadā tu saṃśamanatvamākāśakāryaṃ na bhavati dravye, tadā madhuratvādiguṇayoge'pi yathābhūtodrekamadhobhāgaharatvādi bhavatīti āgamādavasīyate |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit