Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 39.6

Bhānumatī 39.6

Language
Sanskrit

39.6

saṃprati viśeṣataḥ pṛthivīguṇotkṛṣṭatvādinoktaṃ bhūmipravibhāgamauṣadhaviśeṣagrahaṇe viniyojayannāha—pṛthivyambuguṇetyādi | virecanamadhobhāgaṃ, tadadhogāmipṛthivyambuguṇabhūyiṣṭhāyāṃ balavattaraṃ bhavati | anilāgnī tūrdhvagau, tena tadguṇabhūyiṣṭhāyāmūrdhvagaṃ vamanaṃ balavattaraṃ bhavati | ubhayorvamanavirecanayoranuguṇāḥ pṛthivyambvanilānalaguṇā ityarthaḥ | ubhayatobhāgaharāṇi vamanavirecanakarāṇi arkakṣīrādīni | ākāśasya sarvagatatvena śamanauṣadhakāritvaṃ, śamanaṃ hi sarvagataṃ doṣaṃ tatraiva kṣapayati | saṃśamanaṃ ca yadyapi vātādīnāṃ tadviparītaireva snigdhamadhurādibhiḥ(toyodyudrekakāryaiḥ) kriyate, tathā'pi saṃśamanatvaṃ yattanmadhurādhāradravyasya daśamūlādestadākāśaguṇamāśritya bhavati, saṃśamanarūpatāyā ākāśakāryatvāt; yadā tu saṃśamanatvamākāśakāryaṃ na bhavati dravye, tadā madhuratvādiguṇayoge'pi yathābhūtodrekamadhobhāgaharatvādi bhavatīti āgamādavasīyate |

Linked texts (1)