The Compendium of Suśruta 46.4

46.4

anantaraṃ jīmūtakasya prādhānyāt kalpanāmāha—jīmūtaketyādi | pūrvavaditi madanapuṣpacūrṇaprayogavat jīmūtakapuṣpe'pi pratyekapuṣpādibhistrayo yogāḥ | kṣīreṇetyādinā yavāgūyogaḥ| nirvṛtteṣviti nirvṛttamāṇeṣu phaleṣu | santānikāmiti romaśakaṇasādhitāṃ; santānikā kṣīrasantānikā | evaṃ dadhyuttare dadhni ca kṣīrasādhanapūrvakatā jñeyā | tatkaṣāyasaṃsṛṣṭāṃ vā surāmiti haritapāṇḍudaśāsthitajīmūtakakāthasahitāṃ surāṃ; surākvāthayoścātra samatā | anye tu saṃsṛṣṭāmiti kṛtāṃ surāṃ vadanti | surākaraṇaṃ ca virecanādhyāyoktasurākalpanaṃ; yaduktaṃ tatra—“sa eva hi surākalpo vamaneṣvapi kīrtitaḥ” (sū. a. 44 ) iti | ayaṃ cātideśaḥ sarvavamanadravyaviṣayatayaivoktaḥ | iha vāśabdaṃ svakāraṇamiti necchanti | paryāgateṣviti pakeṣu | madanaphalamajjavidhānātideśena ca pakvajīmūtaphalānāṃ 'antarnakhaṃ muṣṭiṃ yaṣṭimadhukaṣāyeṇa' ityādinā sarvayogāḥ caturviṃśatiradhikā vā'pyanantaragṛhītā gṛhyante |