The Compendium of Suśruta 172.4

172.4

idānīṃ jvarapratiṣedharūpāṃ dhanvantaristutiṃ pratipādayan jvarapratipādanahetukaṃ dhanvantariṃ guruṃ prati śiṣyāṇāṃ praśnamāhayenāmṛtamapāmityādi | yena dhanvantariṇā | apāṃ madhyāt kṣīrārṇavamadhyāt | uddhṛtamānītam | pūrvajanmani devatve sati | yato yasmāt | tridaśeśvarāt dhanvantare | amaratvaṃ saṃprāptā amṛtadānena, tridaśā devā amṛtaprāptyā amaratvaṃ saṃprāptā | taṃ devaṃ dhanvantarināmānam | āsīnamupaviṣṭam | papracchu pṛṣṭavantaḥ | jejjāṭācāryastu 'tridaśāstridaśeśvarā' iti paṭhitvā yato yasmāt dhanvantarestridaśā devā amṛtaprāptyā amaratvaṃ saṃprāptāḥ santaḥ tridaśeśvarā sañjātā iti vyākhyānayanti | atra yenāmṛtamityādiśloke amṛdāmarayornāma jvarapratiṣedhādau maṅgalārthamuktam | yadyapi prāk suśrutasya praśnakartṛtvena prādhānyaṃ, tathā'pyatra sarveṣāmanugrahāya praśne'dhikāra | kiṃ papracchurityāha - vraṇasyopadravā ityādi | vraṇasyopadravā vedanāvarṇāstrāvādaya | proktā vraṇāsrāvavijñānīyādiṣu | vraṇināmiti vraṇina puruṣā, teṣāmupadravā jvarātīsārādaya, tān samāsāt saṅkṣepata , vyāsato vistārāt, he bhiṣajāvara no'smākaṃ brūhi | anye tu vraṇasyopadravā varṇāsrāvavedanādaya proktā, vraṇināmapi samāsāt proktāḥ, tathā ca- "visarpaḥ pakṣāghātaśca sirāstambho'patānaka | mohonmādau vraṇarujā jvarastṛṣṇā hanugraha || kāsaśchardiratīsāro hikkā śvāsa savepathu | ṣoḍaśopadravā proktā vraṇinā vraṇacintake"-iti, vyāsasaścāta paraṃ brūhīti vyākhyānayanti |
-