The Compendium of Suśruta 172.7
Nibandhasaṅgraha 172.7
- Language
- Sanskrit
172.7
na paraṃ vraṇitopadravāṇāmanabhihitatvāt tān prati praśna , kintarhi sopadravasya kṛcchreṇa vraṇapraśānti. vraṇitopadravāṇā ca kṛcchrasādhyatvamiti hetudvayena puna śiṣyāṇā praśnamāha - upadraveṇa juṣṭasyetyādi | upadraveṇa jvarādinā yuktasya puruṣasya, anye tu 'upadraveṇa juṣṭastu' iti vraṇaviśeṣaṇaṃ paṭhanti, tanmate upadraveṇa vraṇavedanādinā, juṣṭo vyāpta | kṛcchreṇa kaṣṭena | vraṇina upadravā jvarādikā , visarpādikā ityanye | kīdṛśasya vraṇina upadravā. kṛcchrasādhyā ityāha-prakṣīṇabalamāsasyetyādi | balamutsāhalakṣaṇaṃ, māsamupacayalakṣaṇam | śeṣadhātavo meda prabhṛtaya, teṣā parikṣayāt, raktasya tu māsāśrayatvānmāsagrahaṇenaiva grahaṇam | tasmāditi yasmādupadravajuṣṭasyātikṛcchratvaṃ tasmāt kṛtsnān samastānrupadravān sacikitsitān no'-
smākaṃ brūhīti saṃbandha | sarvakāyacikitsāsviti sarvasmin kāye cikitsā tāsu | ye dṛṣṭā upadravā jvarādaya | paramarṣiṇā dhanvantariṇā | atra cikitsāśabdena pratīkāra ucyate, anye tvatra cikitsāśabdena cikitsāśāstramabhidhāya mūlatantrāṇāmaupadhena vaurābhrādīnā cikitsāśāstrāṇāmavarodhaṃ manyante, apare 'ṣaṭsu kāyacikitsāsu' iti paṭhanti, teṣā mate ṣaṭśabdena agniveśabheḍajātukarṇahārītakṣārapāṇiparāśaraproktāḥ ṣaṭ cikitsā labhyante, atra pakṣe 'paramarṣiṇā' ityatra 'paramarṣibhi ' iti pāṭha || 5-7 ||
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit