The Compendium of Suśruta 2.28
Nibandhasaṅgraha 2.28
- Language
- Sanskrit
2.28
saṃśodhanādiṣvāhārasya prādhānya darśayitumāha, -prāṇināmityādi | mūlamiti mūlamiva mūlaṃ, saṃbhavahetutvāt | śukraśoṇitaṃ tāvadāhārādeva jāyate yadgarbhajananasamartham | na kevalaṃ prāṇinā mūlaṃ balavarṇaujasāṃ ca | etena prāṇināmāhārādeva utpattisthitī nidarśite | balaṃ karmasādhanaśakti vyāyāmānumeyā, varṇa. gaurādi, oja somātmakaṃ rasādiśukrāntasarvadhātunāmabhūtaṃ hṛdistham | anye tu bala śarīropacayo'trābhipreta iti vadanti | evaṃ paramārthato valaujasorbhede'pi doṣadhātumalakṣayavṛddhivijñānīye cikitsaikyārthamabheda uktaḥ | sa ṣaṭsu raseṣvāyatta iti saḥ āhāraḥ, raseṣu madhurādiṣu, āyatta' adhīna' | dravyāṇi punaroṣadhaya iti oṣadhiśabdo'tra sānnidhyāt vakṣyamāṇasthāvarajaṅgamarāśivya eva vartate, na punaryāvaddoṣadhamātre, anyathā hi pārthiveṣvapyoṣadhiśabdo varteta iti pārthivānāmupādānaṃ pṛthak syāt | anye tu pārthiveṣvapi oṣadhiśabdo vartata ityāhuḥ | tāstvityādi | -tā iti oṣadhayaḥ | sthāvarāṇā bahutaropayogāt prāgupādānam |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit