The Compendium of Suśruta 59.4
Nibandhasaṅgraha 59.4
- Language
- Sanskrit
59.4
kaḥ punarevaṃ pratijñātavāniti tameva prakāreṇa darśayannāha, — dhanvantarimityādi | dharmabhṛtā dhārmikīṇā, variṣṭha śreṣṭham | amṛtena saha udbhava utpattiryasya tam | caraṇāvupasaṃgṛhyeti pādapatanaṃ kṛtvetyarthaḥ | ki paripṛcchatītyāha, —vāyorityādi | prakṛtibhūtasya svabhāvasthitasya, vyāpannasya vikṛtasya, kopanairdravyaguṇakarmabhirvāyusamānaiḥ | sthānaṃ śroṇigudādi, tacca prakṛtasya vāyo , vikṛtasya tu sarvaśarīram | karma sāmānyaṃ viśiṣṭaṃ ca, sāmānyamindriyārthopasaprāptirityādi, viśiṣṭaṃ sa prāṇo nāma dehadhṛgityādi | rogāṃśceti hikkāśvāsādikān | yadāha —"prāyaśaḥ kurute duṣṭo hikkāśvāsādikān gadān" iti | vadatā vyākyātṝṇā madhye, vara ! śreṣṭha ! | kopanairityatra 'bhūpate' iti kecit
paṭhanti, 'vada me' ityatra ca 'vadasva' iti paṭhanti, tatra bhūpate iti dhanvantarisaṃbodhanaṃ; vadasva vada iti caika evārthaḥ | me mama | karmagrahaṇaṃ kecinnādhīyate; tanmate, 'sthānaṃ rogavibhāgaṃ ca' iti pāṭha |
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit