The Compendium of Suśruta 86.44
Nibandhasaṅgraha 86.44
- Language
- Sanskrit
86.44
tadevājaṃ ghṛtamutpādayannāha - ājaṃ ghṛtamityādi | ajāghṛtaṃ madhukādibhiḥ samāṃśaṃ piṣṭvā sarpirgavyaṃ kṣīrapātraṃ kṣīrāḍhakaṃ dattvā vipācayet | nanu cājaghṛtasya kiṃ peṣaṇena ? ucyate - yathāsambhavaṃ peṣaṇaṃ kāryam | dravyasamatvamatrābhidhīyate yathā'nyeṣu yogeṣvarkatvakkṣīrādīnāṃ; tataśca pañcadravyāṇi yathā mātrayā'ṣṭau palāni bhavanti tathā mātrāṃ parikalpya ghṛtasya prasthaṃ kṣīrāḍhakamāsthāpya vipacedittheṣa śāstravṛddhavyavahāra | anye tu āja ghṛtaṃ gavyaṃ ca tulyaṃ kṛtvā madhukādikalkena pacet, śeṣaṃ pūrvavat, naivaṃ, vṛddhā āḍhakaśabdena dravadravyasya dviguṇatayā paribhāṣitatvādaṣṭāviṃśatyadhikapalaśataṃ gṛhṇanti | piṣṭvā sarpirvipācayediti sarpiriti ca sarpiṣo dviruccāraṇa niyamārthaṃ; tena, anenaiva ghṛtena tarpaṇaṃ nasyaṃ ca praśastaṃ na tvanyeneti | gayī tu, ajāghṛtasya prasthaṃ, kṣīrasya punarārddhakaṃ, madhukādīni catvāri dvipalikānyaṣṭapalatvena ghṛtasya pādikānītyāha |
-
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit