Gadanigraha 12.1.4
Gadanigraha 12.1.4
- Language
- Sanskrit
12.1.4
tu viśeṣeṇa guṇādhānābhāvamātraṃ natu snehapākāsiddhiḥ, adhike ca na doṣaḥ | siddhaṃ
snehaṃ vastrādgālayitvopayuñjyāt | tatra mṛdupāka drava sadbhāvātkiṭṭaṃ sarvathā na
pīḍanīyaṃ; madhyame manāk pīḍanīyaṃ, dravābhāvāt; khare tu yatheṣṭa pīḍanīyaṃ, dravarahitatvāt | madhyapākastu sarvatra praśastaḥ | yaduktaṃ,-varaṃ pāko mṛduḥ kāryaḥ
snehādīnāṃ na vai kharaḥ | sa pūrṇaṃ vīryamādatte tajjahāti kharaḥ punaḥ’
atha snehapākavijñānam | atrāha suśrutaḥ-ata ūrdhvaṃ snehapākakramamupadekṣyāmaḥ | sa ca trividhaḥ | tadyathā--mṛduḥ, madhyaḥ, kharaḥ, iti
tatra snehauṣadhivivekamātraṃ yatra bheṣajaṃ sa mṛduḥ, madhūcchiṣṭamiva
viśadamavilepi ca yatra bheṣajaṃ sa madhyamaḥ, kṛṣṇamavasannamīṣadviśadaṃ
cikaṇaṃ ca yatra bheṣajaṃ sa khara iti | ata ūrdhvaṃ dagdhasneho bhavati,
taṃ punaḥ sādhu sādhayet | tatra pānābhyavahārayormṛduḥ, nasyābhyañjanayormadhyamaḥ, bastikarṇapūraṇayostu khara iti | bhavataścātraśabdasyoparame prāpte phenasyoparame tathā | gandhavarṇarasādīnāṃ saṃpattau
siddhimādiśet || ghṛtasyaivaṃ vipakvasya jānīyātkuśalo bhiṣak
pheno'timātraṃ tailasya śeṣaṃ ghṛtavadādiśet || iti
atha cūrṇaparibhāṣā-atyantaśuṣkaṃ yaddravyaṃ supiṣṭaṃ vastragālitam
tat syāccūrṇaṃ rajaḥ kṣodastanmātrā karṣasaṃmitā || cūrṇe guḍaḥ samo
Linked texts (2)
- Bhāvaprakāśa (another edition) — Sanskrit
- ĀYURVEDĪYAPARIBHĀṢĀ — Gaṅgādhara, Sanskrit