Nitimanjari 10.2
Nītimañjarīṭīkā 10.2
- Language
- Sanskrit
10.2
viśvāmitrastriṣṭubhā indraṃ tuṣṭāva |
iti ṛgvidhāne (ślo0 183-84) | ṛco'yamarthaḥ| he indra kīkaṭeṣu anāryyanivāsoṣu janapadeṣu (1) gāvaḥ te tava kiṃ kṛṇvanti kiṃ kurvvanti| kaccinnopayogaṃ kurvvantītyarthaḥ |
anupayogaṃ darśayati | āśiraṃ (1) somamiśraṇayogyam | āśīrāśrayaṇāditi niruktam (ni0 6|8) | tatpayaḥ na duhe (2) na duhanti | cādilope vibhāṣā (pā0 8|
eteṣāṃ yaddhanaṃ tava nopayujyate asmadāyattaṃ tu yaddhanaṃ yāgādidvārā tavopayujyate | tasmāttadasmabhyaṃ prayaccheti bhāvaḥ | kiṃ te kurvantīti niruktaṃ draṣṭavyam [ “kiṃ te kurvanti kīkaṭeṣu gāvaḥ | kīkaṭo nāma deśo'nāryanivāsaḥ | kīkaṭāḥ kiṃ kṛtāḥ| kiṃ kriyābhiriti prepsā vā | naiva cāśiraṃ duhe na tapanti gharmaṃ harmyamāhara naḥ pramagandasya dhanāni | magandaḥ kusīdī māṅgado māmāgāmiṣyatīti ca dadāti tadapatyaṃ pramagando'tyantakusīdakulīnaḥ | pramadako vā yo'yamevāsti loko na para iti prepsuḥ | paṇḍako vā | paṇḍakaḥ paṇḍagaḥ prārdako vā prārdayatyāṇḍā vāṇḍāvāṇī iva vrīḍayati tastambhe| naicāśākhaṃ nīcā śākho nīcaiḥ śākhaḥ | śākhāḥ śaknoteḥ | ābhiraraṇāta| tanno maghavan randhayeti radhyatirvaśagamane” iti (ni0 6|32)] randhayā naḥ-daśamaṃ caitayoḥ0 (ṛ0 prā0 8|38) iti dīrghaḥ | mahatāṃ saṅgaḥ kartavya ityartha āha-