Acarabhushana 16.p1.24
Ācārabhūṣaṇa 16.p1.24
- Language
- Sanskrit
16.p1.24
manuṣyānṛṣīn | atra kāṇḍarṣīṇāṃ pratyahaṃ tarpaṇaṃ kartavyamityuktaṃ
kāṇḍānukramaṇikāyām—
atha kāṇḍaṛṣīnetānudakāñjalibhiḥ śuciḥ
avyagrastarpayennityaṃ mantrairevāṣṭanāmabhiḥ || iti
etacca sūtrānuktatvātkṛtākṛtam | bodhāyanaḥ—
atha dakṣiṇāmukhaḥ prācīnāvītī pitṝnsvadhā namastarpayāmi
ityādi
ācārārke tarpaṇaprakāramāha vasiṣṭhaḥ—
saṃbandhamanukīrtyaiva nāmagotramanantaram
vasvādirūpaṃ saṃkīrtya svadhākāreṇa tarpayet || iti
atra nāmagotramiti prathamaṃ nāmoccāraṇamanantaraṃ gotroccāraṇamiti
pakṣasyaivoktatvāttatpakṣasvīkartṝṇāmevāsmaditi saṃbandhakīrtanaṃ na hi mātetyukte putramātā gṛhyata iti | ācāraratne vṛddhaparāśaraḥ—
dakṣiṇājānubhūlagno devebhyaḥ secayejjalam
bhūlagnasavyajānuśca dakṣiṇāgrakuśena ca
pitṝṃstarpayediti śeṣaḥ | tatraiva pulastyaḥ—
manuṣyatarpaṇaṃ kurvanna kaṃcijjānumānamet | iti
sthale tarpaṇe viśeṣamāha hārītaḥ—
pātrādvā jalamādāya śubhe pātrāntare kṣipet
jalapūrṇe'pi vā garte na sthale tu vibarhiṣi || iti
pātre viśeṣamāha pitāmahaḥ—
hemarūpyamayaṃ pātraṃ tāmrakāṃsyasamudbhavam
pitṝṇāṃ tarpaṇe pātraṃ mṛnmayaṃ tu parityajet || iti
satyavrataḥ—khaḍgamauktikasauvarṇamaṇikāñcanadarbhakāḥ
haste dhāryāstarpaṇe tu hīrakādi na dhārayet
[ atra—khaḍgamauktikahastena kartavyaṃ pitṛtarpaṇam
maṇikāñcanadarbhairvā na śuddhena kadācana
iti mādhavīye smṛtyantarasthitamaṇipadārthasya hīrakādi na dhārayediti]
niṣedhātsuvarṇaracitaśrīrāmanāmādimudrāṅkitamaṇitvāvivakṣayaiva sauvarṇeti
maṇiviśeṣaṇaṃ dattamiti bodhyam | dhārayanti ca tādṛśīṃ mudrikāṃ śiṣṭāḥ
Linked texts (4)
- Satyavratasmṛti (fragments) — Sanskrit
- Bārhaspatyasaṃhitā (Aṅgiras) — Aṅgiras, Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit