Pramāṇa · Search · About · API

Acarendu 1.p44

Ācārendu 1.p44

Language
Sanskrit

1.p44

tathā— akṣobhyāni taḍāgāni nadīvāpīsarāṃsi ca | caṇḍālādyaśucisparśe tīrthataḥ parivarjayet || tīrthamudakāvataraṇamārgastatra caṇḍālādyavataraṇasthala ityarthaḥ| ādityapurāṇe— ciraparyuṣitaṃ vā'pi śūdraspṛṣṭamathāpi vā | jāhnavyāḥ snānadānādau punātyeva sadā payaḥ || marīciḥ— bhūmiṣṭhamuddhṛtaṃ vā'pi śītamuṣṇamathāpi vā | gāṅgaṃ payaḥ punātyeva pāpamāmaraṇāntikam || iti | gaṅgā ca pañcadhā— bhāgīrathī gautamī ca kṛṣṇā veṇī pinākinī | akhaṇḍā caiva kāverī pañca gaṅgāḥ prakīrtitāḥ || iti | pracetāḥ— vaiśvānareṇa yatkiñcitkurute prokṣaṇaṃ dvijaḥ | gaṅgātoyasamaṃ sarvaṃ vadanti brahmavādinaḥ || vaiśvānareṇa vaiśvānaro ajījanadityṛcā | smṛtyarthasāre — na pādaprakṣālanaśeṣeṇa na cā''camanaśeṣeṇa nānya udakaśeṣeṇa karmāṇi kuryāt| yadi kuryād bhūmau jalaṃ srāvayitvā tatrāmbupātraṃ sthāpayitvoddhṛtya kuryāditi | sarvaṃ ca karma ṛṣyādi jñātvaiva kāryaṃ taduktaṃ sarvānukramaṇikāyām — atha ṛgvedānnāye śākalake sūktapratīkaṛksaṃkhyaṛṣidaivatacchandāṃsyanukramiṣyāmo yathopadeśaṃ na hyetajjñānamṛte śrautasmārtakarmaprasiddhiriti | ṛṣyādijñānāśaktau kevaladevatāsmaraṇameva kāryaṃ devatāsmaraṇameva vā kuryāditi pariśiṣṭokteḥ | mantroccāre viśeṣaḥ smṛtyantare— abhyāsārthe drutāṃ vṛttiṃ prayogārthe tu madhyamām | śiṣyāṇāmupadeśārthaṃ kuryādvṛttiṃ vilambitām || sarvatra mantrādau praṇava uccāryaḥ | mantrādau praṇavaṃ kuryāditi vacanāt| atrāpavādaḥ saṅgrahena ca smaredṛṣiṃ chandaḥ śrāddhe vaitānike1 makhe | brahmayajñe ca vai tadvattathoṅkāraṃ vivarjayet || brāhmeśrautaṃ smārtaṃ tathā karma kartavyamadhikāriṇā | śucinā sādhanaiḥ śuddhaiḥ samyakśraddhānvitena ca || adhikāriṇaḥ śuddhisādhanānyāha bṛhaspatiḥgātraṃ mṛdambhasā śudhyedvittaṃ bhūtaviśāsanāt | vidyayā tapasā deho matirjñānena śudhyati|| svādhyāyenānutāpena homena tapasaiva ca | dhyānena kṣetravāsena dānenāghaparikṣayaḥ || tathāparāpavādāśravaṇaṃ parastrīṇāmadarśanam | etacchaucaṃ śrotradṛśorjihvāśuddhirapaiśunam || aprāṇivadhamasteyaṃ śucitvaṃ pādahastayoḥ | asaṃśleṣaḥ parastrīṇāṃ śārīraṃ śaucamiṣyate || yājñavalkyaḥkālo'gniḥ karma mṛdvāyurmano jñānaṃ tapo jalam | paścāttāpo nirāhāraḥ sarve'mī śuddhihetavaḥ || śuddhirnāmānarhatāpādakadoṣanivartakaḥ saṃskāraviśeṣaḥ | āpastambaḥagnyagāre gavāṃ goṣṭhe devabrāhmaṇasannidhau || āhāre japakāle ca pāduke parivarjayet

Linked texts (3)