Pramāṇa · Search · About · API

Tithyarka 5.p1.29

Tithyarka 5.p1.29

Language
Sanskrit

5.p1.29

grāhyeti vācyam,
“āṣāḍhaśuklapakṣānte bhagavān madhusūdanaḥ
bhogibhoge nijāṃ māyāṃ yoganidrāṃ samāpnuyāt ||”
iti viṣṇudharmottare pakṣāntagrahaṇāt | na ca “āṣāḍhaśuklaikādaśyāṃ kuryātsvāpamahotsavam”iti pūrvoktaskāndavirodha iti vācyam,
deśabhedena sampradāyabhedena ca vyavasthāsambhavāt | asyāmannādidānaṃ kāryam, “āṣāḍhyāmāṣāḍhayutāyāmannapānādidānenākṣayyamāpnoti” iti viṣṇūkteḥ
atha śrāvaṇapaurṇamāsī pavitrāropaṇādau pūrvaviddhaiva grāhyā,
'śrāvaṇī durganavamī' iti bṛhadyamokteḥ
asyāmupākarma kāryam,
"adhyāyānāmupākarma śrāvaṇyāṃ śravaṇena vā
hastenauṣadhibhāve vā pañcamyāṃ śrāvaṇasya tu ||”
iti yājñavalkyokteḥ | 'adhyāyānām' vedānām | “pañcamyāṃ
hastena yuktāyāmupākarma kāryam” iti hemādrimatam | apare tu—
"prāñco hastena yukte'hani pañcamyāṃ vā” iti vyācakṣate
smṛtyarthasāre tu—
“śrāvaṇamāsasya śravaṇe vā pañcamyāṃ haste pañcamīhastayoge
vā kāryam” ityuktam | oṣadhīnāṃ prādurbhāvābhāve bahvṛcakārikāyām—
“avṛṣṭyauṣadhayastasmin māse tu na bhavanti cet
tadā bhādrapade māse śravaṇena karoti tat ||” iti
evaṃ sūtakādinā'pyantarite bhādrapade śravaṇena kāryam
tatrāpyantarite tu notkarṣaḥ, “vārṣikamityetadācakṣate” iti sūtre
vārṣikamiti samākhyābalāt | varṣāsu kriyata iti vārṣikam, śrāvaṇabhādrapadāveva varṣā ṛtuḥ | atra śravaṇaṃ dhaniṣṭhāyutaṃ grāhyam
tadāha vyāsaḥ—
"dhaniṣṭhāsaṃyute kuryācchrāvaṇaṃ karma yadbhavet
tatkarma saphalaṃ jñeyamupākaraṇasaṃjñitam
śravaṇena tu yatkarma hyuttarāṣāḍhasaṃyutam
saṃvatsarakṛto'dhyāyastatkṣaṇādeva naśyati ||”
gargaḥ—