Tithyarka 5.p1.30
Tithyarka 5.p1.30
- Language
- Sanskrit
5.p1.30
“parvaṇyaudayike kuryuḥ śrāvaṇaṃ taittirīyakāḥ
bahvṛcāḥ śravaṇe kuryurgrahasaṃkrāntivarjite ||” iti
atra taittirīyapadaṃ yajurvedimātraparam | yadā śravaṇaṃ parva
vā grahaṇasaṃkrāntibhyāmanvitam, tadā pañcamyāmūpākarmma kāryyam
taduktaṃ madanaratne smṛtyantare—
“upāka rma na kurvanti kramāt sāmargyajurvidaḥ
grahasaṃkrāntiyukteṣu hastaśravaṇaparvasu ||”
tathā—
“yadi syācchāvaṇaṃ parva grahasaṃkrāntidūṣitam
syādupākaraṇaṃ śuklapañcamyāṃ śrāvaṇasya tu ||” iti
atra viśeṣaṃ prayogapārijāte vṛddhamanukātyāyanāvāhatuḥ—
“yadyarddharātrādārvāktu grahaḥ saṃkrama eva vā
nopākarma tadā kuryyācchāvaṇyāṃ śravaṇe'pi vā
ardharātrādadhastāccet saṃkrāntirgrahaṇaṃ tadā
upākarmma na kurvīta parataścenna doṣakṛt ||” iti
‘parataścet pare'hani’ ityapi kvacit pāṭhaḥ | tadā pare'hanyapi
niṣedha iti samayamayūkhe guravaḥ
yattū vacanajātaṃ—
“trayodaśyādito varjyaṃ dinānāṃ navakaṃ dhruvam
maṅgalyeṣu samasteṣu grahaṇe candrasūryyayoḥ
dvādaśyāditṛtīyānto vedha indugrahe smṛtaḥ
ekādaśyāditaḥ saure caturthyantaḥ prakīrttitaḥ
khaṇḍagrahe tayoḥ prokta ubhayatra dinatrayam |”
ityādi paurṇamāsīvyatiriktadināntarasyāpi sadoṣatvapratipādakakarmmādyatiriktakarmmaviṣayaṃ bodhyam,
“nitye naimittike japye homayajñakriyāsu ca
upākarmmaṇi cotsarge grahavedho na vidyate ||”
iti madanaratnadhṛtavacanāt
kecittu—
“vedopākaraṇe prāpte kulīre saṃsthite ravau
upākarma na karttavyaṃ karttavyaṃ siṃhayuktake ||”
iti vacanād bahvṛcānāṃ siṃhārka evopākarmmā''huḥ, tanna,
Linked texts (1)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit