Tithyarka 5.p2.1
Tithyarka 5.p2.1
- Language
- Sanskrit
5.p2.1
tatreṣṭiḥ parvapratipatsandhau kāryā| taduktaṃ mādhavīye gobhilena"pakṣāntā upavastavyāḥ pakṣādayo yaṣṭavyāḥ sandhimabhito yajet"
iti| upavāso'nvādhānam| sandheḥ sūkṣmatvāt tatra yāgānuṣṭhānasya
vādhāt tatsāmīpyaṃ viṣayaḥ| tadāha mādhavīye baudhāyanaḥ"sūkṣmatvāt sandhikālasya sandhiviṣaya ucyate
sāmīpyaṃ viṣayaṃ prāhuḥ pūrveṇāpyapareṇa ca||"
atra pūrvāparaśabdābhyāṃ sandheḥ prācīnaṃ parvadinaṃ pratīcīnaṃ pratipaddinamucyate| tatra pūrvasmin parvadine'nvādhānādirūpo
yāgārambhaḥ kāryaḥ| aparasmin pratipaddine sviṣṭakṛdādistemarūpā yāgasamāptiḥ kāryā| tathā ca taittirīyabrāhmaṇaśrutiḥ"pūrve'ridhmāvarhiḥ karoti yajñamevārabhya gṛhītvopavasati" iti
śatapathe'pi-"pūrvedyuragniṃ gṛhṇātyuttaramaharyajati" iti
anvādhānayāgayoḥ kālamāha laugākṣiḥ"trīnaṃśānāpavastasya yāgasya caturo viduḥ
dvāvaṃśāvutsṛjedantyau yāge ca vratakarmaṇi||" iti
pratipatparvaṇorantyau dvāvaṃśau yathākramaṃ yāgānvādhānayostyājyāviti bhāvaḥ| tānimān yāgasya caturoṃ'śān vivṛṇato mādhavīye yajñapārśvaśātātapau“pañcadaśyāḥ paraḥ pādaḥ pakṣādeḥ prathamāstrayaḥ
kālaḥ pārṇaṇayāge syādathānteṣu na vidyate
parvaṇo yaścaturtho'śa ādyā pratipadastrayaḥ
yāgaḥ kālaḥ sa vijñeyaḥ prātarukto manīṣibhiḥ ||” iti
atra ‘prātariti viśeṣaṇāt sūryodayasyopari muhūrttatrayaṃ yāgakāla
ityuktaṃ bhavati’ iti mādhavaḥ | pratipadaścaturthāśaṃ niṣedhati tatraiva
kātyāyanaḥ—
“na yaṣṭavyaṃ caturtheṃ'śe yāgaiḥ pratipadaḥ kvacit
rakṣāṃsi tadvilumpanti śrutireṣā sanātanī ||” iti
evaṃ nirṇīte'rthe parvapratipadoḥ sampūrṇatve na kaścidapi sandehaḥ
Linked texts (2)
- Laugākṣismṛti (fragments) — Sanskrit
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit