Tithyarka 5.p2.3
Tithyarka 5.p2.3
- Language
- Sanskrit
5.p2.3
iti kātyāyanavacanāt pratipaccaturthabhāge yāganiṣedhaḥ, sa madhyāhnasandhiviṣaye yāgakāle satyālasyādinā tamatikramya caturtheṃ'śe na
yaṣṭavyamityevaṃ bodhyaḥ | [yadā 1] amāyāṃ candradarśo bhavati, dine
yāgakaraṇe prāyaścittaviśeṣamāha kātyāyanaḥ“yajanīye'hni somaśced vāruṇyāṃ diśi dṛśyate
tatra vyāhṛtibhirhutvā daṇḍaṃ dadyād dvijātaye ||” iti
vṛddhavasiṣṭhaśātātapāvapi“āditye'stamite candraḥ prakṣīṇa udayādyadi
pratipadyatipattiḥ syāt pañcadaśyāṃ yajettadā ||”
‘astamite’ astāsanne iti śrīguravaḥ | atipattiryāgasyānuṣṭhānam,
“dvitīyā trimuhūrttā cet pratipadyāparāhnikī
anvādhānaṃ caturdaśyāṃ parataḥ somadarśanāt ||”
iti somadarśananiṣedhācca
“arvāgastamayādyatra dvitīyā tu pradṛśyate
tatra yāgaṃ na kurvīta viśvedevāḥ parāṅmukhāḥ ||” iti
ayaṃ somadarśananiṣedhastu kātyāyanabaudhāyanaparo nāśvalāyanāpastambānām, “yasminnahani purastāt paścāt somo na dṛśyeta
tadaharyajeta” iti śruteḥ
“dvitīyā trimuhūrttā cet pratipadyāparāhnikī
anvādhānaṃ caturdaśyāṃ parataḥ somadarśanāt ||”
iti baudhāyanavacanācca
āśvalāyanāpastambaistu “yadahaḥ paścāccandramā abhyudeti tadaharyajannimām̐llokāna udeti” iti śrutyā candradarśanopetāyāmapi
pratipadīṣṭerājñānāt somadarśanavatyapi kāle kāryā
yattu—
“parvaṇo'śe caturthe tu kāryā neṣṭirdvijottamaiḥ
dvitīyāsahitaṃ yasmād dūṣayantyāśvalāyanāḥ ||”
iti smṛtivākyaṃ sarvadvijānāmaviśeṣeṇa dvitīyāyuktapratipadi
yāganiṣedhakam, tadāvarttanādarvvāk parvapratipatsandhau bodhyam
iṣṭisamāptiśca pratipanmadhya eva kāryā na parvānte,
Linked texts (4)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit