Pramāṇa · Search · About · API

Tithyarka 5.p2.4

Tithyarka 5.p2.4

Language
Sanskrit

5.p2.4

“pratipadyapraviṣṭāyāṃ yadi ceṣṭiḥ samāpyate
punaḥ praṇīya kṛtsneṣṭiḥ karttavyā yāgavittamaiḥ ||”
iti gārgyavacanāt | kadācit paurṇamāsyāṃ viśeṣamāha kātyāyanaḥ—
“sandhiścet saṅgavādūrdhvaṃ prāk paryāvarttanādraveḥ
sā paurṇamāsī vijñeyā sadyaskālavidhau tithiḥ ||” iti
etadapi vaikalpikaṃ na niyatam, “paurṇamāsyāmanvādhānaparistaraṇopavāsāḥ sadyo vā sadyaskālāyāṃ sarvaṃ kriyate” ityāpastambasmaraṇāt
atra yājñikāstu—
“ādhānāntarā paurṇamāsī cenmalamāsagā
tasyāmārambhaṇīyādīna na kuryāttu kadācana ||”
iti trikāṇḍamaṇḍanavacanād vimreṣṭiṃ kṛtvā śuddhakāle
evārambhaṃ kurvītetyāhuḥ| prayogapārijātakārastu—
“yadyārambhakāle malamāsaguruśukrāstavālyavārddhakagrahaṇapauṣamāsādi bhavati tadāpi prārambhaḥ kārya eva| yāni tu tatrārambhaniṣedhakāni—
“uparāgo'dhimāsaśca yadi prathamaparvaṇi
tathā malimluce pauṣe nānvārambhaṇamiṣyate
gurubhārgavayormāḍhye candrasūryagrahe tathā|”
iti saṃgrahavacanāni, tānyālasyādinā svakālānupakrānteṣṭisthālīpākaviṣayāṇi,
“nāmakarma ca darśaiṣṭiṃ yathākālaṃ samācaret
atipāte sati tayoḥ praśaste māsi puṇyabhe||”
ityaparārkasthagargavacanād”—ityāha| ayameva pakṣo'smanmātṛprapitāmahaśrījagadgurubhaṭṭaśrīnārāyaṇapadapāthojaiḥ prayogaratne ādṛtaḥ
iti prakṛtīṣṭeḥ kālo nirūpitaḥ
atha vikṛtikālaḥ| āpastambaḥ—“yadīṣṭyā yadi paśunā
yadi somena yajeta so'māvāsyāyāṃ paurṇamāsyāṃ vā yajeta” iti
prakṛtirdarśapaurṇamāsau| “aindrāgnamekādaśakapālaṃ nirvapet prajākāmaḥ”
ityādikāḥ kāmyeṣṭayo vikṛtayaḥ| tatra “prakṛtivad vikṛtiḥ

Linked texts (1)