Manava Dharmashastra 12.3.3
Manuṭīkā 12.3.3
- Language
- Sanskrit
12.3.3
60 || adhunendriyajayopāyatayā saṃsāraniṣedhamupadiśati avekṣeteti | śiṣṭakaraṇapratiṣiddhasevenenotpannapāpasamudbhavāḥkṣetrajñānāṃsarpakakalāsakṛmyādiśā- rīragāmīḥ yamagṛhepi narakapatanayātanāśca niśitatarakarapatravidārātmakāḥ śāstradṛṣṭyā vilokayet | 61 || yogamiti | iṣṭaviyogāniṣṭasaṃyogajarayābhibhavavyādhyupapīḍanāni karmadoṣodbhavāni paryālocayet | 62 || ve ityetati | asyakṣetrajñasya aśmāccharīrāduḥsahasandhibandhanivighaṭanapūrvakabahalataratamaḥpraveśakarkaśamutkramaṇaṃpunaśca śītoṣṇatiktakaṭukādijananyaśanapānādiduḥkhabahulegarbhautpattiṃmṛgālādinikṛṣṭajātyanantayonigamanāni ca karmadoṣasamudbhavānyavekṣeta | 63 || adharmaprabhavamiti | śarīravatāṃkṣetrajñānāṃ adharmakāraṇakaṃduḥkhasaṃvandhaṃdharmārthanimittakaṃca kṣemaṃsukhasaṃvandhamevekṣeta | ataitthaṃparyālocyendriyajaye mokṣopāyabhūte yateta | 64 || sūkṣmatāmiti | paramātmanaścittavṛttisthairyyeṇa sūkṣmatāmavekṣeta yaeṣo'ntarhṛdaye'ṇīyānitiśruteryadi bā śarīrādisthūlapadārthavyatiriktatvāvalaṃbanenoparacitasūkṣmatvavyapadeśe sati sūkṣmatāmavekṣeta | tathotkṛṣṭāpakṛṣṭaśarīreṣuśabhāśubhakalopabhogārthamadhiṣṭhātṛtvamapyavekṣeta | 65 || bhūṣitopicareddharmaṃyatratatrāśramevasanni ti | yasminkasmiṃścidāśramesthitaḥ sarvabhūteṣu samaḥ saṃn āśramaliṅgaparityāgenatadviruddhaveṣālaṅkārayuktopi tadāśramoktaṃyamasamūhamanutiṣṭhet | yasmāndaṇḍakamaṇḍalatvādidhāra ṇaṃdharmasyakāraṇaṃ api tu yamaniyamānuṣṭhānaṃyamaniyamānuṣṭhānakarmaprādhānyakhyāpanārthaṃ etalliṅganindāvacanaṃna liṅgaparityāgārthaṃvihitatvāt |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit