Manava Dharmashastra 1.20
Manvarthamuktāvalī 1.20
- Language
- Sanskrit
1.20
eṣāmiti pūrvataraśloke "tadāviśanti bhūtāni" (a0 1 ślo0 18) ityatra bhūtānāṃ parāmarśaḥ| teṣāṃ cākāśādikrameṇotpattikramaḥ, śabdādiguṇavattā ca vakṣyate| tatrādyādyasyākāśāderguṇaṃ śabdādikaṃ vāyvādi paraḥ paraḥ prāpnoti| etadeva spaṣṭayati-yo ya iti|| eṣāṃ madhye yo yo yāvatāṃ pūraṇo yāvatithaḥ " vatorithuk" (pā0 sū0 5/2/53) sa sa dvitīyādiḥ dvitīyo dviguṇaḥ tṛtīyastriguṇa ityevamādirmanvādibhiḥ smṛtaḥ| etenaitaduktaṃ bhavati| ākāśasya śabdo guṇaḥ, vāyoḥ śabdasparśau, tejasaḥ śabdasparśarūpāṇi, apāṃ śabdasparśarūparasāḥ, bhūmeḥ śabdasparśarūparasagandhāḥ| atra yadyapi " nityavīpsayoḥ" (pā0 sū0 8/1/4)| iti dvirvacanenādyasyādyasyeti prāptaṃ tathāpi smṛtīnāṃ chandaḥ samānaviṣayatvāt "supāṃ sulukū" (pā0 sū0 7/1/39) iti prathamādyasya subluk tenādyādyasyeti rūpasiddhiḥ|