Manava Dharmashastra 2.25
Manubhāṣya 2.25
- Language
- Sanskrit
2.25
atikrāntasya sarvasya granthārthasya piṇḍārthakathanavismaraṇārtham | yoniḥ kāraṇam | samāsena saṅkṣepeṇa | sambhavaśceti prathamādhyāyyārthavimarśaḥ | asya sarvasyeti | jagannirmāṇaṃ buddhyā pratyakṣīkṛtya nirdiśati | varṇānuṣṭheyā dharmā varṇadharmāḥ | tānnibodhata | vistareṇeti śeṣaḥ |
iha pañcaprakāro dharma iti smṛtivivaraṇakārā prapañcayanti | varṇadharma āśramadharmo varṇāśramadharmo naimittiko dharmo guṇadharmaśceti | tatra yo jātimātramapekṣya pravṛtto na vayovibhāgāśramādikamāśrayati sa ‘varṇadharmaḥ’ | yathā ‘brāhmaṇo na hantavyaḥ’ | ‘brāhmaṇena surā na peyeti’ jātimātrasyā''ntyāducchvāsādeṣa dharmaḥ | ‘āśramadharmo’ yatra jātirnāpekṣyate kevalā, yadyāśramapratipattirāśrīyate | yathā brahmacāriṇo'gnīndhanabhikṣācaraṇe | ‘varṇāśramadharma’ ubhayāpekṣaḥ | yathā maurvī jyā kṣatriyasyetyādiḥ | nāśramantare na ca jātyantarasya dhāraṇamasyā udāharaṇam | prathamopādānantūpanayanadharmo nāśramadharmaḥ | upanayanaṃ cā''śramārthaṃ nāśramadharmaḥ | ‘naimittiko’ dravyaśuddhyādiḥ | guṇamāśrito ‘guṇadharmaḥ’ | ‘ṣaḍbhiḥ parihāryyaścetyādiḥ | bāhuśrutyena guṇenaite dharmāḥ | evamabhiṣiktasya kṣatriyasya ye dharmāḥ |
tadetadvarṇagrahaṇena sarvaṃ gṛhītamiti darśitam | avāntarabhedastu tataevāvatiṣṭhate | puruṣatvamātrāśritā avarṇadharmā api santi | te'pi bhedena vācyāḥ syuḥ | evamanyo'pi bhedo'bhyūhyaḥ | varṇagrahaṇaṃ cātra pradarśanārtham, nāntaraprabhavavyudāsārtham | pūrvaṃ pratijñātatvāt | tadanuvādinī hyeṣā pratijñā |
‘Libations in connection with pregnancy,’—thoso that are offered when the pregnancy of the woman has come about,—or those that are offered for the purpose of bringing about pregnancy; in either case the libations are said to be ‘in connection with pregnancy.’ What prompts the offering is the pregnancy, the woman being only a means to it; so that the libations, being prompted by pregnancy, are said to be in connection with it; and these are the rites of ‘Pumsavana,’ ‘Sīmantonnayana’ and ‘Garbhādhāna.’ The word ‘libation’ here stands for the whole rite; as the ‘Garbhādhāna’ (‘Conception’) is certainly not a ‘Libation.’ The exact details of the rites, regarding the substances to be offered, the duties and so forth—arc to be found out from the Gṛhyasūtras.
Translations (1)
- Manu-Smṛti: The Laws of Manu with the Bhāṣya of Medhātithi — Ganganatha Jha 1920, English
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit