Manava Dharmashastra 3.5.1
Manubhāṣya 3.5.1
- Language
- Sanskrit
3.5.1
māturyā'sapiṇḍā pituśca yā'sagotrā sā dārakarmaṇi praśastā | 'sapiṇḍa'grahaṇaṃ mātṛbandhūpalakṣaṇārtham | māturhi sāpiṇḍyaṃ strīṇāṃ smṛtyantare tṛtīyapuruṣāvadhi | na tu tribhya ūrdhvaṃ mātṛbandhubhyo vivāha iṣyate kiṃ tarhi pañcamādūrdhvam | evaṃ hi gautamaḥ paṭhati (a0 4 sū0 3 | 5) | "ūrdhvaṃ saptamātpitṛbandhubhyo mātṛbandhubhyaḥ pañcamāditi" | tena yathāśrutisamanvayābhāvāt sapiṇḍaśabdaḥ smṛtyantaravaśena mātṛsambandhitayā vyākaraṇīyaḥ | tenaivamuktaṃ syāt 'māturanvayajā jāyā na bhavati' | avadhiśca gautamīya eva | tena mātāmahapramātāmahayorānvaye jātā sā putrasantaterbāndhavasāmīpyātpañcamīṃ yāvanna vivāhayitavyā | ato mātṛṣvasṛtadduhitṝṇāṃ pramātāmahasaṃtatijānāṃ ca sarvāsāṃ pratiṣedho, bandhutvāviśeṣāt | asagotrā ca yā pituḥ | gotraṃ vasiṣṭhabhṛgugargādivaṃśaḥ smaryate | samānagotrā vasiṣṭhā na vasiṣṭhairvivahante na gargā gargaiḥ | vāsiṣṭhe tu mātṛsagotrāyā api pratiṣedhaḥ | “pariṇīya sagotrāṃ tu samānapravarāṃ tathā | kṛtvā tasyāḥ samutsargaṃ dvijaścāndrāyaṇaṃ caret” | “mātulasya sutāṃ caiva mātṛgotrāṃ tathaiva ca” | “gautamena tu paṭhyate ( a0 4 sū0 2 ) “asamānapravarairvivāha” iti | tatra gotrasamatve satyapi pravarabhedaścedyujyate vivāhaḥ” | tadayuktam | yataḥ smṛtyantare hyubhayaṃ niṣidhyate “asamānārṣagotrajāmiti ( yājña0 ā0 53 )” | ārṣa pravara ityeko'rthaḥ | “kathaṃ punargotrabhede samānārṣeyatvam” | kimiti na bhavati yadi smaryate | śrutismṛtipramāṇako'yamartho na pratyakṣagocaro, yena virodhaḥ syāt | “ke punaramī pravarā nāma” | atyalpamidamucyate |
‘Recommended’—enjoined with commendation.
Translations (1)
- Manu-Smṛti: The Laws of Manu with the Bhāṣya of Medhātithi — Ganganatha Jha 1920, English
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit