Pramāṇa · Search · About · API

Manava Dharmashastra 3.5.3

Manubhāṣya 3.5.3

Language
Sanskrit

3.5.3

anye tu 'gotraṃ' vaṃśamāhuḥ | na tatrāvadhyapekṣā | yāvadetajjñāyate vayamekavaṃśā iti tāvadvivāhaḥ | asminnapi pakṣe asapiṇḍā cetyanuvartate | tena pūrvavatpitṛṣvasrādiduhitṝṇāṃ pratiṣedhaḥ | "asmiṃstu pakṣe samānārṣagotrāyāṃ pratiṣedho durlabhaḥ | na hi tatraitadasti vayamekavaṃśyā iti" | ucyate | aitihāsikene taddarśanena samarthayante | tatrahi varṇayanti | "ṛṣirvasiṣṭhādirādyo vaṃśasya kartā tadgotrāstataḥ prasūtāḥ pravarā iti tatputrapautrāstapovidyādyatiśayaguṇayogena prakhyātatamāḥ |" smṛtyantarādeṣa eva niyamaḥ | idaṃ tvatra nirūpyaṃ-yadetatsamānapravarairiti tatra nāmadheyatastāvatsamānatvaṃ na saṃkhyātaḥ | nāmadheyasamānatve ca kiṃ yatra sarvāṇyeva samānāni tatra pratiṣedha utaikasminnapi samāne | tatra yadi samuditānāṃ pravaratvaṃ, tatra samāne kasmiṃścidbhinne'nyasminnanyaḥ samudāyaḥ sañjāta ityasamānapravaratvānna pratiṣedhaḥ | evaṃ copamanyūnāṃ parāśarāṇāṃ ca syādvivāhaḥ | bhinnaṃ tayorgotram | eka upamanyavaḥ apare parāśarāḥ, pūrveṇa ca nyāyena pravarabhedaḥ | upamanyūnāṃ vāsiṣṭhabhāradvājaikapāditi pravarāḥ, parāśarāṇāṃ vāsiṣṭhagāryyapārāśaryeti | athaikaikasya pravaratvamekasminnapi samāne pratiṣedhaḥ | tadyathā māṣā na bhoktavyā, miśrā api na bhujyante | kiṃ punaratra yuktam | ekaikasya pravaratvam | tathāhi sāmānādhikaraṇyaṃ dṛśyate | ekaṃ vṛṇīte dvau vṛṇīte trīnvṛṇīta iti pratipanna ekaḥ | tatsāmye'pyāhaiṣāmavivāha iti |

‘Recommended’—enjoined with commendation.

Ganganatha Jha 1920, Manu-Smṛti: The Laws of Manu with the Bhāṣya of Medhātithi

Translations (1)

Linked texts (1)