Dharmapradipa 3.p2.1
Dharmapradīpa 3.p2.1
- Language
- Sanskrit
3.p2.1
budhaśukrayostu saṃkrāntighaṭikānayane sūryagatireva hāraḥ kalpyastadgatitulyagatitvāttayorvāsanā bhāṣye hi budhaśukrau raverāsannāveva kadācidagrataḥ kadācitpṛṣṭhe tasyānucarāviva sadā vrajantau dṛśyete | atastayorapi ravibhāgatulyā eva bhagaṇā ityupapannamiti bhāskareṇābhihitatvāt | paṭhyamānā tu gatistattacchīghroccayoḥ śīghraphalānayanārthaṃ vāsanāsiddhajīrṇaiḥ kalpitā | atho yathoktaprakāreṇa sādhitāḥ puṇyakālaghaṭikāḥ pūrvāparakālau militvā puṇyakāla ityarthaḥ | yathā'tra vāsanā prāguktā etadarthaṃ nāḍyaḥ prākparataśca puṇyāḥ yathārddhanāḍyaḥ prāk parataśca puṇyāḥ | atra gaṇitāgatavaṭīpaleṣu likhitajaiminivākye ca kvacitkiñcitpalabhedo ghaṭikābhedaśca sagatispaṣṭīkṛtivaśataḥ | yuktaṃ caitat | ākāśe hi vedhādinā spaṣṭā eva khagā dṛśyante na madhyamāḥ | dinadvayaspaṣṭakhagāntarālaṃ ca gatiriti spaṣṭagatyaiva bimbasaṃkrāntighaṭyānayanamucitam | uktañca keśavārkeṇa“kujādikānāmapi bimbaliptāḥ ṣaṣṭyā guṇyāḥ svasvajavena bhājyāḥ || nāḍyādikaḥ saṃkramaṇāntarālakālaḥ sphuṭastu sphuṭabhuktibimbaiḥ”–iti || apiśabdātsūryācandramasorgrahaṇaṃ tathā sati madhyamāpekṣayāspaṣṭagatibimbayorupacayāpacayasāmyestattaddhaṭikānāmapyupacayāpacayasāmyāni krameṇāpatanti teṣāṃ cāniyatatvāt padye upanibandhāgogājjīrṇerniyatamadhyagatyā sūryādīnāṃ grahāṇāṃ puṇyakālaghaṭikā ānīyopanibandhaḥ kṛtaḥ | ato yo jaiminivākye 'sārddhāścatasraḥ palasaptayuktā gurori'ti pāṭho mādhavādibhirapāṭhi | tathā hemādriṇāpi 'dvināganāḍya' iti|
Linked texts (1)
- Dharmapradīpa (Bhairavadatta Dvivedin) — Bhairavadatta Dvivedin, Sanskrit