Pramāṇa · Search · About · API

Dharmapradipa 3.p2.2

Dharmapradīpa 3.p2.2

Language
Sanskrit

3.p2.2

nāgā aṣṭau dvirāvṛttā dvināgāḥṣoḍaśa nāḍyaḥ śanaiścarasya saṃkrāntau puṇyakāla iti yadvayākhyāyi tadubhayamapāruṃtaṃ bhavati|tathā rāmacandrācāryā api kālanirṇaye hemādrimūlakamamumarthaṃ svapadyenopanibadhnantaścintyoktayo jñeyāḥ | tasmātsarvagrahāṇāṃ rāśinakṣatrayoḥ saṃkrāntipu puṇyakālo'sti| bhāskarāpi 'ravestu tāḥ puṇyatamā' iti vadaṃścandrādisaṃkrāntināḍyaḥpuṇyā ityasūcayat|"atiśāyane tamaviṣṭhanau" iti pāṇinivacanāt| "grahaḥsvasaṃkrāntigo miśraphalaṃ vidhatte"iti sūryādisaṃkrāntisādhāraṇam | tatra sakalagrahasaṃkrāntiṣu dinarātriviṣṇupadādibhedena sūryasaṃkramaṇavannirṇayo bodhyaḥ|evaṃ sāyanāṃśasaṃkrāntiṣvapyuktavatpuṇyakālo'vadhāryaḥ|saṃkrāntimānyatā hi gurjaradeśe'stītyalamatiprasaktā'nuprasaktena || atha śrāddhakālo nirṇīyate | tatra māṅgalikatvādvṛddhiśrāddhakālanirṇayastāvat | tatrāgnyādhānātputrajanananamittaketaravṛddhiśrāddheṣu prātaḥkālo mukhyaḥ pūrvāhno gauṇaḥ | 'prānarvṛddhinimittakam' iti mādhavīye hārītaśātātapasmṛtyantarokteḥ | sa ca pañcadhāvibhaktadinaprathamabhāgaḥ ṣaḍghaṭikātmā, kenacinnimittena tadasambhave pūrvāhṇo'pi | tadasambhave tu ‘saha vāmvāpūrvakaṃ syātprage’ prage pūrvāhne iti kālanirṇayokteḥ | kamalākareṇa tu prātaḥśabdaḥ sārddhapraharapara uktaḥ | “praharorddhārddhasaṃyuktaḥprātarityabhidhīyate” iti pṛthvīcandrodayasthitagārgyokteḥ | nirṇayāmṛtepyevam | ādhānāṅgaṃ nāndīśrāddhaṃ tvaparāhna eva, tasyāgnikatvāditi nirṇayasindhau ‘āgnikaṃ tvaparāhṇataḥ’iti gālavaviṣṇūkteḥ | pṛthvīcandrodayadhṛtaviṣṇudharmokteḥ |

Linked texts (1)