Dharmapradipa 3.p8.2
Dharmapradīpa 3.p8.2
- Language
- Sanskrit
3.p8.2
sa pitṛbhyo yato datto hyaparāhnaḥ svayambhuvā ||” iti | etatprāśastyārthamevottaraviddhāṃ pratiṣedhati vyāsaḥ"ahno' stamayavelāyām”ityādinā mādhavīye | na cāparāhnavelāyāmavidyamānatayā karmakālavyāptirahitāyāstitheranupādeyatvamiti śaṅkanīyam, āpādyāyāstadvyatirekevidyamānatvāt | ata eva vaśiṣṭhaḥ“pitryestamayavelāyāṃ spṛṣṭā pūrṇā nigadyate|”-iti|| nāradīye'pyevam | udāhṛtāstamayasparśavākyena kālamātra vākyena ca pūrvedyuḥsāyaṃkālavyāptirvivakṣitā| paredyuraparāhnasparśa hīnasyapūrvadine sāyaṃ vyāpteravaśyaṃbhāvāt | anyathā ṣaṇmuhūrtakṣayaprasaṅgāt | etadabhipretya gobhilaḥ“sāyyāhnavyāpinī yā tu pārvaṇe sā udāhṛtā |” iti | īdṛśe viṣaye pūrvaviddhāyāḥ kartavyatā śivarahasyabrahmavaivartasauranāradīyapurāṇeṣu vyatirekamukhena darśitā | “darśaṃ ca paurṇamāsaṃ ca pituḥ sāṃvatsaraṃ dinam | pūrvaviddhamakurvāṇo narakaṃ pratipadyate ||”-iti || nanvevamubhayatrā'parāhlasparśabhāve tathā'parāhvadvayavyāpinyāmuttaratithigatavṛddhikṣayābhyāṃ nirṇayostu titheruttarasāmye tu kiṃ tithimūlatvāstamayavyāptiguṇadvayavaśātpūrvaviddhā karttavyā kiṃ vā kutapasadbhāvavaśāduttaraviddhā | tatrāparāhnadvayasparśābhāvavipayryāyena pūrvaviddhāyāṃ prāptāyāṃ devasvāmivacanāduttaraviddheti niścayaḥ | vacanaṃ hi nyāyādvalīyaḥ | yadā tu dinadvayepyaparāhlaikadeśavyāpinī tadāpi vaiṣamyeṇa tathāvyāptau mahattvena nirṇetavyam | tadāha marīciḥ “hyaparāhlavyāpinī cetsyāt” ityādinā | mādhavīye sāmyenobhayatra vyāptiśca tattithigatairvṛddhikṣayasāmyaistridhā bhidyate |
Linked texts (1)
- Dharmapradīpa (Bhairavadatta Dvivedin) — Bhairavadatta Dvivedin, Sanskrit