Dharmapradipa 3.p8.1
Dharmapradīpa 3.p8.1
- Language
- Sanskrit
3.p8.1
ntareṇānuṣṭheyatithau nirṇītāyāṃ tadupapādanāyaitāvāpādyau vṛddhikṣayāvupanthasyete|yathā dānavratayoḥśāstrāntareṇa trimuhūrtavyāpinyāṃ tithau nirṇītāyāṃ karmakālavyāptyabhāvaśaṅkāmapanetuṃ 'sā tithiḥ sakalā jñeyā'ityavidyamānamapi sākalyatāmāpādyate,evamatrāpi'aparāhnadvayavyāpinī'ityanena baudhāyanavacanenajyotiśśāstraprasiddhamiṣṭatithyuttaratitheḥkṣayamupajīvyapūrvaviddhāyāmiṣṭatithau nirṇītāyāṃ kutapādikātsnrakālavyāpinyuttaravidveṣṭatithiḥ kuto na grāhyeti śaṅkāmapanetuṃ tithyādaviti vacanenottaraviddhāyāmiṣṭatithāvaparāhne kṣaya āpādyate|ato jyotiṣaśāstraprasiddheḥ smārtanirṇayasya vā na kopi viplavaḥ | yadā dinadvayepyaparāhnamaspṛṣṭvā'vaśiṣṭaṃ kañcitkālaṃ. vyāpnoti tadā pūrvaviddheṣṭatithimarhītavyā | “na dvayahavyāpinī cetsyānmṛtāhe tu yadā tithiḥ | pūrvaviddhaiva kartavyā trimuhūrtā bhavedyadi || ” iti mādhavīye manūkteḥ | “na tryahavyāpinī cetsyānmṛttāhasya tu yā tithiḥ | pūrvasyāṃ nirvapetpiṇḍamityāṅgirasabhāṣitam || ” iti tatraiva sumantūkteśca | nanvaparāhnasparśa ubhayatrāpi samānaḥ, prārambhakāle tu paredyuḥ kutapasya sadbhāvo viśiṣyate | tataḥ paraviddhaiva kuto na grāhyeti cet, guṇādhikyāditi brūmaḥ|paredyuḥ kutapavyāptireka eva guṇaḥ| paredyustu tithimūlatvamastamayavyāptiśceti guṇadvayam | mūlasya prāśastyaṃ nāradīyapurāṇe darśitam || “paitraṃ mūlaṃ titheḥ proktaṃ śāstrajñaiḥ kālakovidaiḥ | ” iti | śivarahasyasaurapurāṇayorapyevam | astamayavyāpteḥ prāśastyamāha manuḥ“yasyāmastaṃ raviyāti pitarastāmupāsate |
Linked texts (1)
- Dharmapradīpa (Bhairavadatta Dvivedin) — Bhairavadatta Dvivedin, Sanskrit