Pramāṇa · Search · About · API

Kalaviveka 76.33.7

Kālaviveka 76.33.7

Language
Sanskrit

76.33.7

ityetadapi dvādaśyāmeva pādayogānādaraṃ vadati | anyathā sarvvavacaneṣu dvādaśīpadamupalakṣaṇaṃ syāt | pādayogodanyatithāvityatrāpi upāttadvādaśīmātrāpekṣayānyatvāvagatiḥ | sāmānyenaikādaśyāmapi bhavantīti kathaṃ paryudasanīyetyādidūṣaṇamāpadyeta
yattat
“ekādaśyāṃ dvādaśyāñca nityaṃ sannihito hariḥ
tatra nakṣatrayogena pādayogo na kāraṇam ||”
tatra pūrvvoktanyāyena revatīvacanavirodhādekāntapratyāsatteśca
tatreti dvādaśīmātraparāmarśaḥ†| yadapi nāradapurāṇe vacanam
“yadā caikādaśīṃ prāpya ādipādo bhavenniśi
tithau tasyāṃ bhavedrātrau śayanantu harestadā
ṛkṣādipādayoge ca rajanyāntu tithiye
trayodaśyāṃ catuddaśyāmṛkṣādeva tathā hareḥ
niśi svāpo bhavettasya pādayogasya kāraṇāt ||”
tattithitraye'pi pādayogasya kāraṇatāmāha | ato dvādaśyāmeva
pādayogasyānādaro na tvekādaśyāmapi | evaṃ śayane'pi yadā
divā dvādaśyāṃ maitrādyapādaḥ trayodaśyāñca taditarapādatrayaṃ tatrāpi
sāyaṃsandhyāyāṃ vidhānamuktam | tathāpyubhayorekāṅgavikalatvādeva
śayane'pekṣāsadbhāvāt sāmānyena vacanasya tātparthyam | yadvihitakāladvayābhāve vihitanakṣatramātramādṛtya sāyaṃsandhyāyāṃ devaśayanādikamācaraṇīyamiti | yadā pūrvvoktakāladvayannāsti sandhyāyāñca nakṣatrasyāpyalābhastadāṣār̤habhādrakārttikamāsīyaśukladvādaśīmātrādareṇa devaśayanādikaṃ karaṇīyam(1)
taduktaṃ varāhapurāṇe
“dvādaśyāṃ sandhisamaye nakṣatrāṇāmasambhave
ābhākāsitapakṣeṣu śayanāvarttanādikam ||”
ādipadamutthānapādagrahaṇārthañca(2) | tena pūrvvoktakālatrayābhāve