Pramāṇa · Search · About · API

Kalaviveka 76.33.8

Kālaviveka 76.33.8

Language
Sanskrit

76.33.8

vācanikatvāt sāmānyamukhapravṛttasya tatra “nakṣatrayogena pādayogo na kāraṇa”mityasya
utthānamātraparatvena saṅkocasyānyāyyatvamiti bhāvaḥ
dvādaśyāṃ sandhyāyāṃ nakṣatrāsambhave dvādaśīmātre sāyaṃsandhyāyāṃ śayanādikaṃ kuryyāditi vaikalpikamidaṃ māthuramiti jalpanti
tathedamapi vacanamasminneva viṣaye yojanīyam
“pauṣṇaśeṣo yadā nāhni maitrāyamapi no niśi
dvādaśyāmeva tatkuryyādutthānaṃ śayanaṃ hareḥ ||”
dvādaśīyukto revatīśeṣo niśi | divā aparadine ca dvādaśī
anurādhādyapādo'pi dvādaśīyukto divā rātrau dvādaśī tadā
dvādaśīmātra eva nakṣatramantareṇa śayanotthāne bhavataḥ | tathedamapi
vacanamatraiva boddhavyam†
"ābhākāsitapakṣeṣu viṣṇoramitatejasaḥ
svāpāvṛttiprabodhāśca dvādaśyāṃ kramaśro matāḥ ||"
ṇāt na ca pūrvvoktakālānāvrcaturṇāmapyasambhavaḥ sambhavati āṣār̤habhādrakārttikānāñca cāndrāṇāṃ pakṣacatuṣṭaye'pyaparityāgāt
yatta vacanam
revatyādirathānto vā dvādaśyāñca vinā bhavet
ubhayorapyabhāve tu sandhyāyāntu mahotsavaḥ
nakṣatrayuktā dvādaśī divā na prāptā na vāntyāpyuktā rātrau dvādaśī
na ca revatyantastenobhayorabhāvaḥ | yadi hi dvādaśīṃ vinā(1)
revatyantastadāvaśyantithyantare tatprāptiḥ | tatra dinasyānādarāt
vihitakālalābhāt utthānaṃ bhavatyeveti rātrāveva kriyāprāptau
sandhyā karmmānuṣṭhānāya vidhīyata iti na tasyāpi virodhaḥ | tathā
paurṇamāsyāmapi śayanotthāne
yathā viṣṇudharmottare mārkaṇḍeyaḥ
āṣār̤haśuklapattānte bhagavānmadhusūdanaḥ
bhogibhogāsano māyāṃ yoganidrāntamānayan(1)
śete'sau caturo māsān yāvat bhavati kārttikī