Pramāṇa · Search · About · API

Kalaviveka 77.1.13

Kālaviveka 77.1.13

Language
Sanskrit

77.1.13

tathā śaṅkaragītāyām
“ekādaśyaṣṭamī ṣaṣṭhī dvitīyā ca caturthikā
caturdaśyapyamāvāsyā upoṣyāḥ syuḥ parānvitāḥ||”
ekādaśyādicaturthīparyyantāḥ pakṣadvayasya viśeṣābhāvāt| caturdaśī tu śuklā, paravacane śukletyupādānāt
atha vyastavacanāni
tatra skandapurāṇam‡
“ṣaṣṭhyekādaśyamāvāsyā pūrvvaviddhā tathāṣṭamī§
saptamī paraviddhā ca nopoṣyaṃ tithipañcakam
tathā
“nāgaviddhā tu yā ṣaṣṭhī saptamyā ca tathāṣṭamī
daśamyaikādaśī viddhā trayodaśyā caturdaśī
bhūtaviddhā'pyamāvāsyā na grāhyā munipuṅgavāḥ
uttarottaraviddhāstāḥ karttavyāḥ kāṭhakī śrutiḥ ||”
pariśiṣṭasya “na grāhyā” iti daivapitryādikāryyaviṣaye | na tu
tithimātroddeśena vihitatailamāṃsādiniṣedhe'pīti vakṣyāmaḥ
“nāgaviddhā tu yā ṣaṣṭhī rudraviddho divākaraḥ
kāmaviddho bhavedviṣṇurapūjyāste tu vāsarāḥ ||”
jābāliḥ
“nāgaviddhā tu yā ṣaṣṭhī bhānuviddho maheśvaraḥ
caturdaśī kāmaviddhāstisrastā malināḥ smṛtāḥ ||”
śivadharmmasya nāgaḥ pañcamī, bhūtataḥ kṛṣṇacaturdaśī, rudraḥ aṣṭamī,
divākaraḥ saptamī, kāmaḥ trayodaśī, viṣṇuḥ dvādaśī
tathā
“nāgaviddhā ca yā ṣaṣṭhī śivaviddhā ca saptamī
daśamyekādaśīviddhā na tatropavasedbudhaḥ ||”
śivaḥ aṣṭamī | tatrālpavedhenāpi vyastratāmāha
smṛtisamuccaye
“ghaṭikārddhaṃ vibhāgaṃ vā cānyo dūṣayate tithim
pañcagavyaghaṭaṃ pūrṇaṃ surāyā vinduko yathā ||”
tatra “etadyugmaṃ mahāphala”miti stutiryugmavidhānārtham “etadvyastaṃ mahādoṣa”miti nindāpi vidheḥ stutyartha meva, ekavākyatvāt | yathā “na girā girā iti brūyā”diti girāpadanindā “airaṃ kṛtvodgeya”miti irāpadavidhānārthā ekavākyatvāt