Kalaviveka 77.1.33
Kālaviveka 77.1.33
- Language
- Sanskrit
77.1.33
“prātaḥ saṅkalpayedvidvānupavāsavratādiṣu” | iti prātareva
saṅkalpavidhānāt, vihitañcet tadā prāśastyam iti katham ?
na ca bhaumadvādaśyādau kālāntare'pi saṅkalpaśruteḥ na prātarniyama iti vācyaṃ “prātaḥ saṅkalpaye”diti sāmānyavidheḥ viśeṣavihitakālāntarānavaruddhaviṣayatvāt padāhavanīyavat | na ca
bhaumadvādaśyādiṣviva atrāpi prātaritarakālaśrutiḥ
tasmādyugmalokavacanam ālocyamānaṃ nirālambanaṃ bhavatīti
tathā vāreṇa sūryyasaṃkramaṇena nakṣatrayogena vā mukhyatvaṃ na yugmamapekṣate
tathā bhaviṣye
“śuklapakṣasya saptamyāṃ yadā saṅkramate raviḥ
mahājayā tadā syādvai saptamī bhāskarapriyā
snānaṃ dānaṃ tathā homaḥ pitṛdevādipūjanam
sarvvaṃ koṭiguṇaṃ proktaṃ bhāskarasya vaco yathā
śuklapakṣasya saptamyāṃ yadarddhantakaro bhavet
tadā sā syānmahāpuṇyā saptamī pāpanāśinī
tasyāṃ sampūjya deveśaṃ citrabhānuṃ divākaram
saptajanmakṛtātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ ||”
karo hastaḥ
tatra vārasaṅkramaṇayorekadivasīyatvena saṃśayābhāvānna yugmavacanam | nakṣatrasyāpyekadinasambandhe evameva | dinadvayasambandhe
tu sati sandehe snānādau yugmavidhiḥ | vratādau tvanyathā
yathā viṣṇudharmottare
“upoṣitavyaṃ nakṣatraṃ yenāstaṃ yāti bhāskaraḥ
yatra vā yujyate rātrau niśīthe śaśinā saha ||”
rātrau nakṣatrasya vīryyavattvāt
na ca “ghaṭikārddhaṃ tribhāgaṃ vā” iti alpabodhe'pi vyastasya
ninditvāt
“nāgo dvādaśanār̤ībhirddik pañcadaśabhistathā
bhūtāṣṭadaśanār̤ībhirddūṣayantyuttarāṃ tithim ||”
“nāgaḥ” pañcamī | “dik” daśamī | “bhūtā” kṛṣṇacaturddaśī