Kalaviveka 77.p3.4
Kālaviveka 77.p3.4
- Language
- Sanskrit
77.p3.4
upoṣyā sā mahāpuṇyā putrapautravivarddhinī||”
putrapautravivarddhanahetutvādvṛhiṇaiva tatra karttavyam‡| ato nānena
ravisārādiniṣedhasyaikavākyatā, nityavratavidhinā ekavākyatayā
kālaparyudāsārthatvāt| etadvidhyekavākyatve ca gṛhiparyudāsārthatvāpatteḥ
tathā bhaviṣye
“ekādaśī dvādaśī ca tatropoṣya kratoḥ phalam
ahorātreṇa caikena brahmahatyāṃ vyapohati ||”
atrāpi na ca vārādiparyyudāsaḥ avaśyāṅgīkarttavyanityavidhinā
ekavākyatayā nirākāṅkṣasya nānenāpyekavākyatā asyāpi nirākāṅkṣatvāt sāmānyaśrutisaṅkocāpatteḥ | yacca yoglokena— “putrapautravivarddhinī,” “sutasampadamātmanaḥ” ityādikamanuvādamātraṃ
varṇitam, tadasaṅgatam | adhikāriviśeṣaṇāpekṣayā'rthavādikaphalasvīkārasya rātrisatrādhikaraṇoktatvāt | brahmahatyāvyapohanasyāpi— “brahmahā dvādaśarātramupavaset” iti hīnatamabrāhmaṇavadhaviṣaye rahaḥprāyaścitte sambhavatyeva iti amīmāṃsakavacanaṃ
heyam | nanu ravivārādiṣu nityasya naktādinā samāpyatvāt
yāvajjīvikakāmyopavāsavrate kṛte na prasaṅgānnityasiddhirato
nityasyātikramaḥ syāt iti, naitat | “naivādrādaśiko bhavet”
iti, avratinā na bhāvyamiti tasyārthaḥ | tacca sampannam
“upavāsaniṣedhe tu” iti ca upavāsākaraṇe naktādikamupavāsakāryye vihitam, tatra copavāsasya niṣiddhasya samāptatvāt kuto na
nityasiddhiḥ | yāvajjīvakāmyopavāsavidhau vidhivirodhādeva
kāmyākaraṇe nityasya karttavyatā nānyadā | kāmyameva viṣṇusāyujyaphalakam (nityātikramajanitapāpakṣayaṃ vinā na suphalaprasavāya prabhavati) atastatkuruta iti na virodhaḥ | atha yadā