Pramāṇa · Search · About · API

Abdadidhiti 2.p13

Abdadīdhiti 2.p13

Language
Sanskrit

2.p13

asyāmeva paurṇamāsyāṃ rātrau śravaṇākarma | śrāvaṇyāṃ paurṇamāsyāṃ śravaṇākarmetyupakramya astamite sthālīpākaṃ śrapayitvetyāśvalāyanavacanāt | asya ca śravaṇākarmaṇaḥ mukhyakāle daivādakaraṇe lopaḥ mukhyakāle'pi sakṛdeva karaṇamiti kecit | yathoktametattuṃlyanyāyāyāṣṭakāprakaraṇe karkeṇa sakṛtkaraṇaṃ cābhyāsāśravaṇāditi | anye tvīdṛśapākayajñānāṃ pratyabdamāvṛttiṃ manyante | uktaṃ hi reṇukārikāyām-athātaḥ śravaṇākarma śāstradṛṣṭaṃ mayocyate | śrāvaṇyāmeva tatkāryamabhāvādgauṇakālataḥ | vacanātsūtrakārasya sakṛdasya kriyā bhavet | evamevetareṣāṃ syādāvṛttirvā smṛterbalāt | sakṛtkaraṇamicchanti pākayajñeṣu kecana | āvṛttiṃ kecidicchanti tatrāvṛttiḥ satāṃ matā | iti | sāstasamayaprabhṛtiprakṛtakarmaparyāptakālavyāpinī pūrvaiva cetsevā grāhyā | dinadvaye'pi tatsaṃbaṃdhe satyasati vā paraiva | khaṇḍaparvaṇi prakṛtyuttaravikṛtikartavyatāniyamasya sāmānyapravṛttasya vikṛtiviśeṣe parvaviśeṣavidhāyiśāstrānurodhena netumucitatvāt | viśeṣaśāstrāvirodhe vikṛtisāmānyanirṇayasyāpyaheyatvāt | yattu karmaṇo yasya yaḥ kāla iti śāstrātpradoṣavyāpinyā grāhyatvābhidhānaṃ tatpūrvadine ghaṭikānyūnapūrvāhnavyāpyapravṛtte paradinepi ghaṭikāmātravyāpinyapi parvaṇi paradine prakṛtyuttaravikṛtikartavyatāyāḥ sakalanibandhṛyājñikasaṃmatāyāḥ kathaṃ na bādhamāvahediti cintyam | yacca prakṛtakarmaṇi niśītheḥ rātrāvanuṣṭhānasya dṛṣṭāntatvābhidhānaṃ tadapi cintyam | gṛhadāhe nimitte kṣāmavatīvadyadi rakṣobhyo bibhīyāditi nimitte vihitāyā niśīthernimittānantaraṃ kartavyatvena anaimittikavikṛtinirṇayāviṣayāyāstādṛśaprakṛtakarmaṇi dṛṣṭāntatvāyogāt | sāmavedināmapyatraiva śravaṇākarma sarpabaliñca |-athātaḥ śravaṇākarma paurṇamāsyāṃ kṛtyamityādinā śravaṇākarma vidhāya aharahastūṣṇīṃ baliṃ haretsāyaṃ prāgghomādāgrayaṇẏā iti tadīyagṛhyasūtrāt | atra paurṇamāsīsāmānyoktāvapi gṛhyāntaravaśena paurṇamāsīviśeṣe tadupasaṃhārasaṃbhavācca | kātīyasūtrepi-athātaḥ śravaṇākarma śrāvaṇyāṃ paurṇamāsyāṃ ityādinā śravaṇākarmoktvā tadante sarpabalirapyuktaḥ

Linked texts (3)