Pramāṇa · Search · About · API

Gadadharapaddhati 4.p11

Gadādharapaddhati 4.p11

Language
Sanskrit

4.p11

atha dvitīyāvicāraḥ | atha dvitīyā | sā ca pūrvaviddhā grāhyā, pratipat sadvitīyā syāddvitīyā pratipadyutā | ityāpastambokteḥ | nanu,- ekādaśyaṣṭamī ṣaṣṭhī dvitīyā ca caturddaśī | trayodaśyapyamāvāsyā upoṣyāḥ syuḥ parānvitāḥ | iti bhṛgusmṛtivacanasya, yugmavacanasya ca kā gatiriti ceducyate | pūrvadine trimuhūrttasattve eva paradine trimuhūrttasattve etadvacanāt paraviddhā grāhyā | atrānantabhaṭṭīye yadvāvasthāpitaṃ tanna kasyāpi sammatam | tathāca mādhavācāryyāḥ,pūrvedyurasatī prātaḥ paredyustrimuhūrttagā | sā dvitīyā paropoṣyā pūrvaviddhā tato'parā || iti| yamadvitīyā | laiṅge | annaṃ datvā bhaginyā prārthanīyam,bhrātastavānujātāhaṃ bhuṅkṣva bhaktamidaṃ śubham | prītaye yamarājasya yamunāyā viśeṣataḥ || jyeṣṭhā cedagrajātāhamityūhyam | kārttike tu dvitīyāyāṃ śuklāyāṃ bhrātṛpūjanam | yā na kuryyāt vinaśyanti bhrātaraḥ saptajanmani || tasyā iti śeṣaḥ | bhārate,—kārttike śuklapakṣe tu dvitīyāyāṃ yudhiṣṭhira | yamo yamunayā pūrvvaṃ bhojinaḥ svagṛhe svayam || tasyāṃ nijagṛhe rājan na bhoktavyamato budhaiḥ | yatnena bhaginīhastād bhoktavyaṃ puṣṭivarddhanam || dānāni ca pradeyāni bhaginībhyo viśeṣataḥ | atrāṣṭadhā vibhaktadivasasya pañcamabhāgo mukhyaḥ karmakālaḥ | "bhoktavyaṃ puṣṭivarddhanam” iti vidhisamabhivyāhṛtaphalaśrutyā bhojananiyamasya prādhānyāt | pañcamabhāgasya ca bhojanakālatvāt | tithidvaidhe “dvitīyā pratipadyutā” ityukteḥ pūrvvaviddhā grāhyā, iti anantabhaṭṭīya yallikhitaṃ tanna | tasyā ukteḥ kṛṣṇapakṣaviṣayatvena nirṇayāt | tathāca yugmoktyā paraviddhaiva grāhyā | jyotiḥśāstre,— tathā yamadvitīyāyāṃ yātrāyāṃ maraṇaṃ dhruvam | iti dvitīyāvicāraḥ | atha tṛtīyā | sā caturthīyutā grāhyā | āpastambaḥ,— dvitīyāśeṣasaṃyuktāṃ tṛtīyāṃ kārayettu yaḥ | sa yāti narakaṃ ghoraṃ kālasūtraṃ bhayaṅkaram || dvitīyāśeṣasaṃyuktāṃ yā karoti vimohitā | sā vaidhavyamavāpnoti pravadanti manīṣiṇaḥ || evaṃ skānde'pi bahūni vākyāni santi | atra trimuhūrttavyāptyaiva vyavasthā | vedhaśāstre tathaiva nirṇayāt | kalā kāṣṭhāpi vā caiva dvitīyā saṃpradṛśyate | sā tṛtīyā na karttavyā karttavyā gaṇasaṃyutā || iti yat skāndavacanaṃ, tat kaimutikanyāyena trimuhūrttaṃ draḍhayatīti mādhavācāryāḥ| paradine tṛtīyāyā abhāve eva pūrvaviddhā grāhyā | vaśiṣṭhaḥ,-ekādaśī tṛtīyā ca ṣaṣṭhī caiva trayodaśī | pūrvaviddhā ca karttavyā yadi na syāt pare'hani || yugmavākyaṃ rambhāvrataviṣayatvena nirṇayamiti na virodhaḥ | rambhākhyāṃ varjayitvā tu tṛtīyāṃ dvijasattama | anyeṣu sarvakāryeṣu gaṇayuktā praśasyate || iti brahmavaivarttokteḥ

Linked texts (6)