Jayasimhakalpadruma 5.p10.4
Jayasīṃhakalpadruma 5.p10.4
- Language
- Sanskrit
5.p10.4
mukhyasya kāla iti tatpuruṣopekṣayā mukhyaḥ kāla iti karmadhārayasya sthapatyadhikaraṇanyāyenaucityāt|kālasya mukhyatvaṃ ca svavyāptyā asādhāralyena nirṇāyakatvamato nānupapattirityuktam | asyāśca pūjāyāḥ kāla ukto viṣṇudharmottare- ‘rohiṇīsahitā kṛṣṇā māsi bhādrapade'ṣṭamī | saptamyāmardharātrādhaḥ kalayāpi yadā bhavet | tatra jāto jagannāthaḥ kaustubhī harirīśvaraḥ | tamevopavasetkālaṃ tatra kuryācca jāgaram | ardharātre tu yogo'yaṃ tārāpatyudaye tathā | niyatātmā śuciḥ snātaḥ pūjāṃ tatra pravartayet |’ iti | vasiṣṭhastu spaṣṭamardharātrasya mukhyakālatvamāha- ‘aṣṭamī rohiṇīyuktā niśyardhe dṛśyate yadi | mukhyakālaḥ sa vijñeyastatra jāto hariḥ svayam |’ iti | mukhyasya pradhānasya kālo mukhyakālaḥ | śrīmadbhāgavate daśamaskandhe tṛtīyādhyāye'pi-‘atha sarvaguṇopetaḥ kālaḥ paramaśobhanaḥ| yarhyevājanajanmarkṣaṃ śāntarkṣamahatārakam |’ ityupakramya ‘niśīthe tamaudbhūte jāyamāne janārdane | devakyāṃ devarūpiṇyāṃ viṣṇuḥ sarvaguhāśayaḥ | āvirāsīt ’ ityādi | ajanajanmarkṣaṃ rohiṇī | yadyapi ‘ trikālaṃ pūjayeddevaṃ divā rātrau viśeṣataḥ | ‘ardharātre'pi ca tathā puṣpairnānāvidhairapi |’ iti bhaviṣye anyakāle'pi pūjoktā | upavāsaścāhorātrāvacchinnābhojanarūpastathāpyardharātrakālāvacchinnaiva pūjā pradhānam | tathā ca bhaviṣyottare-‘ māsi bhādrapade'ṣṭamyāṃ niśīthe kṛṣṇapakṣage | śaśāṅke vṛṣarāśisthe ṛkṣe rohiṇisaṃjñake | yoge'sminvasudevāddhi devakī māmajījanat | tasmānmāṃ pūjayettatra śuciḥ samyagupoṣitaḥ | brāhmaṇānbhojayedbhaktyā tato dadyācca dakṣiṇām |
Linked texts (4)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- Kālatattvavivecana — Raghunātha Vājapeyin 1595, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit