Madanaparijata 10.p1.33
Madanapārijāta 10.p1.33
- Language
- Sanskrit
10.p1.33
agnyabhāve tu viprasya pāṇau dadyāttu dakṣiṇe
agnyabhāvaḥ smṛtastāvadyāvadbhāryāṃ na vindati
iti bhāryyāvedanābhāve agnyābhāva iti | tadayamapyeko'bhāvaiti pradarśanārthaṃ natvayamabhāvaniyamārthaṃ pūrvoktarītyā prakārāntareṇāpyabhāvopapatteḥ | kiñca labdhabhāryyasya dāyavibhāgāt
prāgagnyāharaṇābhāvapakṣe'gnyabhāvasambhavādyāvadgarbhādhānaṃ na vindatīti niyamārthaḥ | yadapi gṛhyapariśiṣṭe'gnisadbhāve'pi kvacana
pāṇāveva homo vihitaḥ
anvaṣṭakyañca pūrvedyurmāsi māsyatha pārvvaṇam
kāmyamabhyudaye'ṣṭamyāmekoddiṣṭamathāṣṭamam
caturṣvādyeṣu sāgnīnāṃ vahnau homo vidhīyate
pitṛbrāhmaṇahaste syāduttareṣu caturṣvapīti
asyārthaḥ aṣṭakāśrāddheṣu navamīśrāddhamanvaṣṭakyaṃ saptamyāṃ kriyamāṇaṃ
pūrvedyuḥ | māsi māsi kṛṣṇapakṣe pañcamīprabhṛtiṣu kriyamāṇaṃ
pārvvaṇamāmaśrāddham | kāmyaṃ tithinakṣatraviśeṣeṣu vihitaphalakāmanayā kriyamāṇam | abhyudaye putrotpattyādinimitteṣu
vihitam | aṣṭamyāñca vihitamaṣṭakāśrāddhamekoddiṣṭaṃ sapiṇḍīkaraṇam atra
asvargyaṃ lokavidviṣṭaṃ dharmyamapyācarenna tu iti
nyāyenābhyudayike sapiṇḍīkaraṇe ca śabderagnau homasyānabhihitvātyāṇāveva kāmye aṣṭamyāñca yeṣāṃ gṛhyapariśiṣṭaṃ teṣāmeva
pāṇau homaḥ | itareṣāntu manvādivacanānusāraṇābhyudayikasapiṇḍīkaraṇavyatiriktaśrāddheṣvagnābhāve eva pāṇau homaḥ iti
nirṇayaḥ | yadā pāṇihomaḥ tadā pitrye brāhmaṇabahutve'pi
pradhānabrāhmaṇahastaeva nānyatra
tathāca kātyāyanaḥ
pitrye yaḥ paṅktimūrddhanyastasya pāṇāvanagnikaḥ
hutvā mantravadanyeṣāṃ tūṣṇīṃ pātreṣu nikṣipet
hutaśeṣamityarthaḥ | pitryabrāhmaṇahastaeveti niyamaḥ
Linked texts (2)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit