Nrisimhaprasada p33
Nṛsiṃhaprasāda p33
- Language
- Sanskrit
p33
“sapituḥ pitṛkalpeṣu adhikāro na vidyate” iti | atha mātāmahaśrāddhamabhidhīyate, tadapi jīvatpitṛkakartṛkameva | idaṃ cāśvinaśuklapratipadi śiṣṭācārādanuṣṭheyam | śiṣṭairācaryamāṇānāṃ satāṃ godohanādivatphalasambandhamaprāptaṃ bodhayacchāstramarthavaditi tasyāpi pramāṇamabhidhānāt | ata evāvaśyakam“mātuḥ pitaramārabhya trayo mātāmahāḥ smṛtāḥ | teṣāṃ tu pitṛvacchrāddhaṃ kuryurduhitṛsūnavaḥ” iti pulastyasmaraṇāt | pitṛvadityanena pārvaṇavidhyantavattā sūcitā | atra viśeṣavacanāni purāṇeṣūpalabhyante“kṛtvā tu paitṛkaṃ śrāddhaṃ pitṛprabhṛtiṣu triṣu | kuryānmātāmahānāṃ ca tathaivānṛṇyakāraṇāt” iti | vyāsaḥ— “pitṝn pitāmahāṃścaiva dvijaḥ śrāddhena tarpayet | ānṛṇyaṃ syātpitṝṇāṃ ca brahmalokaṃ ca gacchati”iti | ānṛṇyagrahaṇaṃ nityatāṃ khyāpayati | tathā— “pitaro yatra pūjyante tatra mātāmahā dhruvam | aviśeṣeṇa kartavyaṃ viśeṣānnarakaṃ vrajet” iti | idaṃ ca vacanajātamamāvāsyādivihitapitṛśrāddhavihitamātāmahaśrāddhaviṣayaṃ veditavyam , tataścāmāvāsyādau saṃkrāntyādau gayāditīrthādau vā yatra kvacitpaitṛkaṃ śrāddhaṃ tatra mātāhāmahaśrāddhaṃ kārya mityarthaḥ | idaṃ kvacidapavadati kātīyaṃ vacaḥ— “karṣūsamanvitaṃ muktvā tathādyaṃ śrāddhaṣoḍaśam | pratyābdikaṃ ca śeṣeṣu piṇḍāḥ syuḥ ṣaḍiti sthitiḥ” iti | karṣūsamanvitaṃ sapiṇḍīkaraṇam | śrāddhaṣoḍaśagrahaṇamekoddiṣṭopalakṣaṇārtham | evaṃ ca yanmātāmahaśrāddhaṃ pitṛśrāddhe vihitaṃ tatraiva doṣānṛṇyayorabhidhānāt tadeva sarvaṃ dauhitrasādhāraṇam | yacca punardhanahāridauhitrā ''śvine kriyamāṇaṃ tat jīvatpitṛkaviṣayamiti tatvam | sa navaśrāddhādyapi kuryāt | evaṃ yo hi yata ādadīta sa tasmai dadyāditi smaraṇāt | tathā ca skandaḥ— “śrāddhaṃ mātāmahānāṃ tu avaśyaṃ dhanahāriṇā | dauhitreṇārthaniṣkṛtyai kartavyaṃ vidhivatsadā” iti