Smritimuktaphala 1.30.10
Smṛtimuktāphala 1.30.10
- Language
- Sanskrit
1.30.10
“ ātmano dviguṇacchāyāmatikrāmati bhāskare | tannaktaṃ naktamityāhurna naktaṃ niśibhojanam
“evaṃ jñātvā tato vidvānsāyyānhe tu bhujikriyām | kuryānnaktavratī naktaphalaṃ bhavati niścitam”|| iti
pradoṣavyāpinyāṃ tithau bhānuvārasaṃkrāṃtyādinā gṛhasthasyāpi yadā rātribhojananiṣedhaḥ tadā divaiva
naktaṃ kuryāt | tathā ca bhaviṣyatpurāṇe“ ye tvādityadine brahmannaktaṃ kurvati mānavāḥ | dināṃte te'pi kurvīranniṣedhādrātribhojane ” || iti
asmiṃśca divābhojane uttamo'ṃtimamuhūrtaḥ | madhyama upāntyaḥ | tataḥ prācīno jaghanyaḥ | evaṃ ca
sati antimāṣṭamabhāgatrimuhūrtavacanānyupapadyante | rātribhojane'pi ghaṭikātrayamuttamaḥ kālaḥ
ghaṭikāṣaṭkaṃ madhyamaḥ kālaḥ
“pradoṣo'stamayādūrdhvaṃ ghaṭikātrayamiṣyate | trimuhūrtaḥ pradoṣaḥ syādravāvastaṃgate sati”|| iti ca smṛteḥ
niśīthaparyaṃto jaghanyaḥ kālaḥ | naktaṃ prakurvīta rātrau kurvīteti sāmānyenābhidhānāt | asauranakteṣu sāmyena vaiṣamyeṇa vā dinadvaye pradoṣaikadeśavyāptau paredyureva naktaṃ kārya sāyaṃ kālasya
gauṇasya tithivyāptatvātsauranakteṣu sāyaṃkālaikadeśavyāptau pūrvapūrvatiyāhyā pradoṣakālasya tattithivyāptatvāt | “arkadviparbarātrau ca caturdaśyaṣṭamī divā” ityanena divācaturdaśyaṣṭamīyoge sati
5 bhojane prāyaścittavidhānāt divā tatsaṃbaṃdhasamaye bhojananiṣedho gamyate “niṣedhastu nivṛttyātmā
kāladharmamapekṣate” iti smṛteḥ | tatsaṃbaṃdhābhāvasamaye tu bhojanaṃ na niṣidhyate | ata eva rātrau
parvayoge bhojane niṣiddhe tadvigame sati kacidbhojanamabhyanujñāyate
manunā-“caṃdrasūryagrahe nādyādyāt snātvā vimuktayoḥ ” iti
Linked texts (4)
- Hiraṇyakeśiśrautasūtra (ed. Kāśīnāthaśāstrī Āgāśe, Ānandāśrama 1907, with Mahādeva's Vaijayantī) — Sanskrit
- Jyotirnibandha (ed. Raṅganātha Śāstrī Vaidya) — Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit
- Kāladīpa — Divyasiṃha Mahāpātra 1640, Sanskrit