Pramāṇa · Search · About · API

Smritimuktaphala 1.30.5

Smṛtimuktāphala 1.30.5

Language
Sanskrit

1.30.5

“sāyaṃ tūttarayā tadvannyūnayā tu na vidhyate | vedhyāpi trimuhūrttaiva na nyūnā vedhamarhati
“śuklapakṣe darśaviddhā kṛṣṇe viddhā dvitīyā | upoṣyā pratipacchukle mukhyā syādāparāhikī
“tadabhāve tu sāyānhavyāpinī parigṛhyatām | prātaḥ saṃgamamadhyānhāparāhnāḥ sāyamityasau
“atrānhaḥ paṃcadhā bhāgo mukhyo dvitryādibhāgataḥ” || iti | pūrvāhno'parāhna iti dvedhā
vibhāgaḥ | pūrvāhno madhyānho'parāhna iti tredhā vibhāgaḥ | pūrvāhno madhyānhaḥ aparāhnaḥ sāyānha
iti caturdhā vibhāgaḥ | prātaḥ saṃgavo madhyānho'parāhnaḥ sāyānha iti paṃcadhā vibhāgaḥ | dvitryādivibhāgāt paṃcadhāvibhāgasya bahuśrutismṛtisaṃmatatvāt sa eva mukhya ityaṃtimaślokārthaḥ | evaṃ ca
satyukteṣu paṃcasvānho bhāgeṣu paṃcamaṃ sāyānhabhāgaṃ vyāpya tataḥ pūrvaṃ caturthamaparāhnabhāgaṃ yā śuklapratipatspṛśati tādṛśī pūrvaviddhopavāse pūjyā | sa copavāsaḥ bhaviṣyottarapurāṇe kārtikamāsāṃtadarśa pā yasabhojanādiniyamaṃ vidhāya pratipadi vihitaḥ—
“mārgaśīrṣe tato māsi pratipadyapare'hani | spṛṣṭvā guruṃ copavasenmahādevaṃ smaranmuhuḥ” || iti
skaṃdapurāṇe kārtikaśuklapratipadi balyutsavo vihitaḥ | evamanyatrāpi draṣṭavyam | pūrvaviddhāyāṃ
śuklapratipadi yo'yamupavāso vihitaḥ tasya prātareva saṃkalpaḥ kāryaḥ | tadānīṃ jyotiḥśāstraprasiddhapratipadabhāve'pi smṛtibhirāpāditāyāḥ pratipadaḥ sattvāt | ata eva devalaḥ—
“yāṃ tithiṃ samanuprāpya tvastaṃ yāti divākaraḥ | sā tithiḥ sakalā jñeyā dānādhyayanakarmasu” || iti

Linked texts (2)