Smritimuktaphala 1.30.6
Smṛtimuktāphala 1.30.6
- Language
- Sanskrit
1.30.6
atra karmasviti bahuvacanādupavāsādinikhiladaivakarmaparigrahaḥ | atrāstamayātpūrvaṃ muhūrtatrayavyāpinīṃ tithiṃ samanuprāpyeti vyākhyeyam | na tu tato'lpavyāptirna vivakṣitā
tathā ca vṛddhavasiṣṭhaḥ—
“yasyāṃ tithāvastamiyātsūryastu trimuhūrtakaiḥ | yāgadānajapādibhyastāmevopakramettithim” || iti
skāṃde'pi—
“yāṃ tithiṃ samanuprāpya yātyastaṃ padminīpriyaḥ | sā tithisrtaddine proktā trimuhūrtā yadā bhavet” || iti
saure'pi—
“yāṃ prāpyāstamupetyarkaḥ syāccetsā trimuhūrtagā | dharmakṛtyeṣu sarveṣu saṃpūrṇāṃ tāṃ vidurbudhāḥ” || iti
evaṃ ca sāyaṃtanatrimuhūrtaśuklapratipadupetāyāṃ tithau prātareva saṃkalpya pratipaḍupavāsaḥ kartavya iti
niścayaḥ | pūrvaviddhāyāṃ śuklapratipadi upavāsaṃ kṛtvā paredyuḥ tithyante pāraṇaṃ kuryāt | tadāha sumaṃtuḥ“tithinakṣatraniyame tithibhānte ca pāraṇam | ato'nyathā pāraṇe tu vratabhaṃgamavāpnuyāt” || iti
nigame-“pūrvaviddhāsu tithiṣu bheṣu ca śravaṇaṃ vinā | upoṣya vidhivatkuryāttattadaṃte tu pāraṇam”|| iti
skāṃde'pi“tithīnāmeva sarvāsāmupavāsavratādiṣu | tithyaṃte pāraṇaṃ kuryādvinā śivacaturdaśī ” || iti
asya tithibhāṃtapāraṇasyāpavādaḥ kvacit smaryate5 “tithyaṃte caiva bhāṃte ca pāraṇaṃ yatra codyate | yāmatrayordhvavartinyāṃ prātareva hi pāraṇam ” || iti
yatta devalavacanam“ upavāseṣu sarveṣu pūrvāhne pāraṇaṃ bhavet | anyathā tatphalasyārdhaṃ dharmamevopasarpati ” || iti | dharmo
yamaḥ | tatpūrvaviddhāvyatiriktaparaviddhāśuddhatithyupavāsaviṣayam | pūrvaviddhāyāṃ vihitasyopavāsasya
Linked texts (1)
- Kālatattvavivecana — Raghunātha Vājapeyin 1595, Sanskrit