Smritimuktaphala 1.30.8
Smṛtimuktāphala 1.30.8
- Language
- Sanskrit
1.30.8
25 tadekadeśavyāpitvaṃ ceti | tatra prathamadvitīyayormadhyānhavyāpitvasyaiva nirṇāyakatvam | tṛtīye pūrvaviddhā grāhyā | mukhyakālavyāpteḥ samatve'pi gauṇakālavyāpteḥ adhikatvāt | caturthe'pi pūrvaviddhaiva
ubhayatra mukhyakālavyāptyabhāve'pi gauṇakālavyāptilābhāt | paṃcame'pyayameva nyāyo yojyaḥ | ṣaṣṭhe tu
yasmin dine adhikavyāptiḥ saiva grāhyā | evaṃ svataṃtraikabhaktaṃ nirṇītam | anyāṃgaṃ tvaparāhūṇādau
kāryam | “pūjāvrateṣu sarvatra madhyānhavyāpinī tithiḥ ” iti ‘madhyānhe pūjayennṛpa ’ ityādi
30 śāstrairaṃginaḥ pūjādermadhyānhe vihitatvena ekabhaktasya mukhyakālāsaṃbhavāt upavāsapratinidhirūpamekabhaktamupavāsatithau kāryam | tasya gauṇopavāsatvāt
ata eva sumaṃtuḥ-“tithau yatropavāsaḥ syādekabhakte'pi sā tithiḥ ”
naktavratam | atha naktaṃ nirūpyate | tacca varāhapurāṇe paṭhyate“mārgaśīrṣe site pakṣe pratipadyā tithirbhavet | tasyāṃ naktaṃ prakurvīta rātrau viṣṇuṃ ca pūjayet”|| iti
naktaṃ kurvīta divā abhuṃjāno rātribhojanaṃ kurvītityarthaḥ | tasya kāla uktaḥ kālādarśe“ trimuhūrtāstamānātprāk parataśca tathāvidhā | tasyā naktavrataṃ kuryāddharinaktavratādṛte ” || iti
kaurme'pi“ pradoṣavyāpinī yatra trimuhūrtā yadā divā | tadā naktavrataṃ kuryātsvādhyāyasya niṣedhavat ” || iti
etatpradoṣavyāptirmukhyaḥ kalpaḥ sāyaṃkālavyāptiranukalpa ityevaṃparam | tathā ca kāladvayaṃ bhaviṣyatpurāṇe
darśitam - “muhūrtornadinaṃ naktaṃ pravadaṃti manīṣiṇaḥ | nakṣatradarśanānnaktamahaṃ manye gaṇādhipa” || iti
Linked texts (2)
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit
- Smṛtiprakāśa — Vāsudeva Ratha, Sanskrit