Smrititattva 1.p2.95
Smṛtitattva 1.p2.95
- Language
- Sanskrit
1.p2.95
kuryyānmāsānumāsikam” || iti manuvacanaṃ tatsāgniḥ piṇḍapitṛyajñaṃ nirvartya māsānumāsikaṃ pratimāsikaṃ śrāddhaṃ kurvīteti
kramavidhāyakam atrānuśabdasya vīpsārthakatvaṃ tathā ca “lakṣaṇetthamabhūteṣvabhirbhāgeparipṛtī | anurṣeṇu sahāyeṃ ca hīne
upaśca kathyate” || candrakṣaye'māvāsyāyāṃ na tu kātyāyanokta
kṣaye tathātve barddhamānādau pratimāsānupapatteḥ | evameva śrāddhavivekaḥ| ataeva tatraivāmāvāsyāvyatirikta kṛṣṇapakṣavihita pārvaṇaśrāddhe yayāstamiti vacanādvyavasthetyuktaṃ tatra sāgnikarttavyatvāṃviśeṣitāmāvāsyāvyatiriktābhidhānāt kṣīṇādibhedena vyavasthā
sāgniniragni sādhāraṇyetyavagamyate| evañcāmāvāsyāyāṃ mṛtāhanimittakaurasa kṣetraja putra karttavya pārvaṇena kṣīyamāṇādinā na
vyavasthā kintu yayāstamityanena | etadvivṛtaṃ malamāsatattve
yattu daśama muhurttakāsya matsyapurāṇoktāparāhnikakatve'pi. śrāddhe
tasya tyāgaḥ| piṇḍapitṛyajñārthameveti vāsara tṛtīyāṃśābhidhānaṃ sāgnikaparameveti pariśiṣṭaprakāśoktaṃ tana yuktaṃ
“pūrvāhno vai devā nāṃ madhyaṃ dinaṃ manuṣyāṇām aparāhnaḥ pitṛṇām” || iti śrutyā tanmuhūrttasya manuṣyakarmāṅgatvena bodhanādeva śrāddhe parityāgaḥ| etat śrutimūlakameva vāsarasya tṛtīyāṃśa ityuktaṃ vāsarasya tṛtīyāṃśe tridhāvibhaktasya dinasya
tṛtoyabhāge nātisandhyāsamīpata iti sandhyāsamīpaikamuhūrtta
āpadyapi varjanīya ityarthaḥ | tena “prātaḥkālo muhūrttāṃ sstrīn
saṅgavastāvadevatu | madhyāhnastrimuhūrttaḥ syādaparāhnastataḥ param
sāyāhna strimuhūrttaḥ syācchrāddhaṃ tatra na kārayet | rākṣasī