Kalanirnaya (Kalamadhaviya) 6.p29
Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) 6.p29
- Language
- Sanskrit
6.p29
kiṃ tithimūlatvātsamayavyāpti-guṇa-dvaya-vaśāt pūrvaviddhā karttavyā, kiṃ vā kutapa-guṇa-sadbhāva-vaśāduttara-viddhā ? tatrāparāhna-dvaya-sparśābhāva-viṣaye nyāyena pūrva-viddhāyāṃ prāptāyāṃ devasvāmi devasvādi vacanāduttara-viddheti niścayaḥ| vacanaṃ hi nyāyādvalīyaḥ| yadā tu dina-dvaye'pyaparāhṇaikadeśa-vyāptistadā'pi vaiṣamyeṇa tadvyāptau mahattvena nirṇetavyam | tadāha marīciḥ,– “dvyaparāha-vyāpinī cedābdikasya yadā tithiḥ | mahatī yatra tadviddhāṃ praśasanti maharṣayaḥ”—iti | sāmyenobhayatra vyāptiśca tattithi-gatervṛddhi-caya-sāmyaistridhā bhidyate | tathā hi | pūrvedyuraparāhnasya dvitīya-ghaṭikāmārabhya paredyuraparāhvasya carama-ghaṭikāṃ vihāya avaśiṣṭāsu pañcaghaṭikāsu yadā tithiḥ varttate, tad↠pūrvāparāhnasya prathamaghaṭikāṃ dvitīyāparāhvasya caramaghaṭikāñca vihāyāvaśiṣṭāsu pañcasu ghaṭikāsu varttamānatvāt sāmyenaikadeśa-vyāpti rbhavati | tithiśca tadā ghaṭikā-catuṣṭayena varddhate | yadā pūrvāparāhnasya caramaghaṭikāyāmuttarāparāhvasya prathamaghaṭikāyāṃ ca varttate, tadā'pi sāmyena ekadeśa-vyāptirbhavati | ghaṭikā-catuṣṭayena tadā tithiḥ kṣīyate | yadā pūrvāparāhnasya carame ghaṭikā-traye dvitīyāparāhvasya cādye ghaṭikātraye'pi varttate, tadā'pi sāmyenaikadeśa-vyāptiḥ| tadavastha-tithiru na varddhate nāpi kṣīyate kintu samaiva| īdṛśe viṣaye kharvadarpa-vākyānnirṇayaḥ| tadevaṃ pratipadi pārvaṇarūpamābdikaṃ nirṇītam | pārvaṇarūpasya kāmyasya
Linked texts (2)
- Marīcismṛti (fragments) — Sanskrit
- Śrāddhadīpa — Divyasiṃha Mahāpātra 1640, Sanskrit