Pramāṇa · Search · About · API

Kalanirnaya (Kalamadhaviya) 7.p2

Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) 7.p2

Language
Sanskrit

7.p2

tatra, trividhāni vacanāni smaryyante | kānicit pūrva-viddhā-vidhāya kāni, kānicit pūrva-viddhā-niṣedhakāni, kāniciduttara-viddhāvidhāyakānīti| tatra, yugmavākyaṃ tāvat pūrva-viddhā-vidhāyakaṃ prasiddham| pūrva-viddhā-niṣedhakaṃ vākyamāhāpastambaḥ,— “tṛtīyā tu na karttavyā dvitīyopahitā vibho | dvitauyayā yutāṃ tāṃ tu yaḥ karoti narādhamaḥ || saṃvatsarakṛteneha sa tu dharmeṇa mucyate | dvitīyā-śeṣa-saṃyuktāṃ tṛtīyāṃ kurute tu yaḥ || sa yāti narakaṃ ghoraṃ kālasūtraṃ bhayaṅkaram | dvitīyā-śeṣa-saṃyuktāṃ yā karoti vimohitā || sā vaidhavyamavāpnoti pravadanti manīṣiṇaḥ”—iti | skandapurāṇe'pi,— “tṛtīyā tu na karttavyā dvitīyā-saṃyutā tithiḥ | yā karoti vimūḍhā strī puruṣovā śikhidhvaja || dvitīyā-saṃyutāṃ tāta, pūrva-dharmādilupyate | vidhavātvaṃ durbhagatvaṃ bhavennāstyatra saṃśayaḥ || kalā kāṣṭhā'pivā caiva dvitauyā saṃpradṛśyate | sā tṛtīyā na karttavyā karttavyā gaṇa-saṃyutā || yadaucchetparamaṃ puṇyaṃ vratakarttā śikhidhvaja”—iti | atra, pūrva-viddhāyāniṣedha-bāhulyātsā na grāhyā, yugmavākyantu rambhā vrata viṣayaṃ bhaviṣyati | rambhāvratantu bhaviṣyapurāṇe darśitam,— “bhadre, kuruṣva yatnena rambhākhyaṃ vratamuttamam | jyaiṣṭha-śukla-tṛtīyāyāṃ snātā niyama-tatparā”— ityādi | tatraivāparaṃ rambhāvrataṃ paṭhitam,— “rambhā-tṛtīyāṃ vakṣyāmi sarva-pāpa-praṇāśinīm | mārgaśīrṣe'thavā māsi tṛtīyāyāṃ narādhipa || śuklāyāṃ prātarutthāya danta-dhāvana-pūrvakam”— ityādinā vratamabhidhāyopasaṃhṛtam,— “saubhāgyārthaṃ purā cīrṇaṃ rambhayā rājasattama | tena rambhātṛtīyeyaṃ paraṃ saubhāgyadāyinī”—iti | etasya rambhāvratasya pūrvaviddhāyāṃ karttavyatvaṃ skandapurāṇe darśitam,— “bṛhattapā tathā rambhā sāvitrī vaṭapaiṭakī | kṛṣṇāṣṭamī ca bhūtā ca karttavyā sammukhī tithiḥ”—iti | tatraiva pūrva-viddhā-niṣedhorambhāvrata-vyatirikta-viṣayatvena paṭhyate,— “dvitīyā tu viddhā ca tṛtīyā na kadācana | karttavyā vratibhistāta, dharmakāmārtha-tatparaiḥ || vihāyaikāñca rambhāñca tṛtīyāṃ puṣyavarddhinīm”—iti | uttara-viddhā-vidhāyakantu brahmavaivartte darśitam,— “caturthī-saṃyutā yā tu sā tṛtīyā phala-pradā”—iti | āpastambo'pi,— “caturthī-saṃyutā yā ca sā tṛtīyā phala-pradā | avaidhavyakarī strīṇāṃ putra saubhāgya varddhinī”—iti | bṛhaspatirapi,— “ekādaśyaṣṭamī ṣaṣṭhī paurṇamāsī caturdaśī | amāvāsyā tṛtīyā ca tāupoṣyāḥ parānvitāḥ ”—iti | asya cottara-viddhā-vidhāyakasya rambhā-vyatirikta-viṣayatvaṃ brahmavaivartte darśitam,—

Linked texts (7)