Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 14.2-5.2

Nirṇayasindhu 14.2-5.2

Language
Sanskrit

14.2-5.2

mātṛyajanaṃ tvanvaṣṭakāsvāditaḥ iti || hemādrau brāhmepi-‘anvaṣṭakāsukramaśo mātṛpūrvaṃ tadiṣyate' iti | atra śākhābhedena vyavastheti pṛthvīcaṃdrodayaḥ | jīvatpitṛkaviṣayamiti nirṇayadīpaḥ | idaṃ ca jīvatpitṛkeṇāpi kāryam | taduktaṃ nirṇayāmṛte maitrāyaṇīyapariśiṣṭe
“ānvaṣṭakyaṃ gayāprāptau satyāṃ yacca mṛtehani | mātuḥ śrāddhaṃ sutaḥ kuryātpitaryapi ca jīvati||” yadyapi jīvatpitṛkasya paścānvaṣṭakā avaśyaṃ karttavyāḥ | tathāpyaśaktasyeyamāvaśyakī || 'prauṣṭhapadyaṣṭakā bhūyaḥ pitṛloke bhaviṣyati ' iti hemādrau pādmokteḥ | “sarvāsāmeva
mātṝṇāṃ śrāddhaṃ kanyāgate ravau | navamyāṃ hi pradātavyaṃ brahmalabdhavarā yataḥ ||” iti sūtenāvaśyakatvokteśca | atra sarvāsāmityukteḥ svamātari jīvantyāmapi sapatnamātṛbhyo dadyāt
tanmaraṇe sati tasyai tābhyaśca dadyādityuktaṃ jīvatpitṛkanirṇaye gurubhiḥ
atra sarvāsāṃ nāmanirdeśenaiko brāhmaṇordhyaḥ piṇḍaśca | nāmaikye tu dvivacanādiprayoge
ityuktaṃ nārāyaṇavṛttau || anvaṣṭakā śrāddhaṃ tayāgaśca gobhilīyānāṃ madhyamāyāmeva, na
sarvāsu | 'anvaṣṭakyaṃ madhyamāyāmiti gobhilagautamau' iti chandogapariśiṣṭāt
atra bhartṛmaraṇottaraṃ pūrvamṛtamātṛśrāddhaṃ na kāryamiti kecidāhuḥ paṭhanti ca| 'śrāddhaṃ navamyāṃ
kuryāttanmṛte bhartari lupyate' iti tadetannirmūlatvānmūrkhapratāraṇamātram | śrāddhadīpakalikāyāṃ brāhme- “pitṛmātṛkulotpannā yāḥ kāścit mṛtāḥ striyaḥ | śrāddhārhā mātaro jñeyāḥ
śrāddhaṃ tatra pradīyate” iti || atra deśācārādvyavasthā | idaṃ cānupanītenāpi kāryam

Linked texts (2)