Pramāṇa · Search · About · API

Nirnayasindhu 14.3.2

Nirṇayasindhu 14.3.2

Language
Sanskrit

14.3.2

tanna || ‘ śrāddhaṃ śastrahatasyaiva caturdaśyāṃ mahālaye || ' ityādivirodhāt
yacca kaścit pūraṇapratyayalopena tṛtīyabhāgahīnaṃ ṣaṣṭhyādipakṣatṛtīyabhāgamekādaśyādi tadardhaṃ
trayodaśyādi uttarottaraṃ laghukālokteriti || tanna | gautamādivacanena mūlakalpanālāghavāt
pakṣamityananyathāpatteśca | ‘ pañcamyūrdhvaṃ ca tatrāpi daśamyūrdhvaṃ tatopyati ’ iti viṣṇudharmokteḥ | ṣaṣṭhyādyekādaśyādipakṣāvapi jñeyāviti tattvam || kālādarśopi-‘‘ pakṣādyādi ca
darśāntaṃ pañcamyādi digādi ca | aṣṭamītyādi yathāśakti kuryādāparapakṣikam || ” pakṣādiḥ
pratipat | digdaśamī | darśāntamiti sarvatra | gautamopi-‘‘athāparapakṣe śrāddhaṃ pitṛbhyo
dadyāt pañcamyādidarśāntamaṣṭamyādidarśamyādisarvvasmiṃśca' iti || tathaikasminnapi dine śrāddhamuktaṃ hemādrau nāgarakhaṃḍe-“ āṣāḍhyāḥ pañcame pakṣe kanyāsaṃsthe divākare | yo vai śrāddhaṃ
naraḥ kuryādekasminnapi vāsare || tasya saṃvatsaraṃ yāvattṛptāḥ pitaro dhruvam” iti || atra
śaktāśaktaparā vyavastheti prāñcaḥ || tanna | tadvācakapadābhāvāt trayodaśyādipakṣa
eva nityaḥ | tatraiva niṃdāśruteḥ | brāhme-evakāreṇa tasyaiva pañcamapakṣāyogavyavacchedeokteriti gauḍāḥ || tanna | 'ekasminnapi' iti virodhāt | tena phalabhūyārthinānyāni kāryāṇīti tattvam || tatra caturdaśīśrāddhābhāve pañcamyādidaśamyādipakṣau tatsattve
ṣaṣṭhyādyekādaśyādikau | evaṃ caturdaśyabhāve dvādaśyādiḥ | tatsattve trayodaśyādiriti
vyavasthā
vidhavākartṛkaśrāddhanirṇayaḥ
vidhavāyāstu viśeṣaḥ smṛtisaṃgrahe-"catvāraḥ pārvaṇāḥ proktā vidhavāyāḥ sadaiva hi

Linked texts (3)