Nirnayasindhu 2.2.6
Nirṇayasindhu 2.2.6
- Language
- Sanskrit
2.2.6
anyathā pūrvoktāgnipurāṇavacane niṣedhapālane gṛhasthasyādhikāroktyā virodhaḥ syāt
niṣedhasya nivṛttimātraphalatvena viśeṣānapekṣaṇādupasaṃhārāyogāt | abhāvasya dharmatvābhāvācca || tasmādanena sarveṣāmekādaśīvratavidhāyināṃ sāmānyavākyānāṃ vanasthayativiṣaye
upasaṃhārānna gṛhasthasya kṛṣṇāyāṃ nityavrataprāptiḥ
kathaṃ tarhi “saṃkrāntyāmupavāsaṃ ca kṛṣṇaikādaśivāsare | candrasūryagrahe caiva na kuryātputravāngṛhī ||” iti nāradādivacaneṣu kṛṣṇāniṣedhaḥ, prāptyabhāvāditi cecchrūyatām- “śayanībodhinīmadhye yā kṛṣṇaikādaśī bhavet | saivopoṣyā gṛhasthena nānyā kṛṣṇā kadācana ||” iti pādme gṛhasthasya āṣāḍhīkārttikī madhyasthā yā kṛṣṇā vihitā sā putravato niṣidhyate || anyakṛṣṇāyāṃ tu na vidhiḥ | sarvavidhīnāṃ vanasthayatiṣūpasaṃhārāt
niṣedhaḥ prāptyabhāvāt || śayantyādivākyaṃ tvaputragṛhigocaramityanantabhaṭṭahemādryādigranthāḥ || dīpikāpi-“asitā tu śayanībodhāntarasthāpyatho na syātsātmajinopi”
iti || madanaratne bhaviṣye- “yathā śuklā tathā kṛṣṇā dvādaśī me sadā priyā | śuklā
gṛhasthaiḥ karttavyā bhogasantānavardhinī | mumukṣubhistathā kṛṣṇā na te tenopadarśitā ||”
iti || niṣedhapālanaṃ kāmyavrataṃ ca sarvakṛṣṇāyāṃ sarvagṛhiṇāṃ bhavatyeva | “putravāṃśca sabhāryyaśca bandhuyuktastathaiva ca | ubhayoḥ pakṣayoḥ kāmyavrataṃ kuryāttu vaiṣṇavam ||” iti nāradokteḥ || etacca sarvaṃ kālādarśe uktam “vidhavāyā vanasthasya yateścaikādaśīdvaye
upavāso gṛhasthasya śuklāyāmeva putriṇaḥ | mujerniṣedhaḥ kṛṣṇāyāṃ siddhastasya
Linked texts (1)
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit